Işıkoğlu Partners Avukatlık ve Danışmanlık
IŞIKOĞLU
PARTNERS
Avukatlık & Danışmanlık
25+
Uzmanlık Alanı
%100
Kesintisiz İletişim & Hizmet
%100
Şeffaflık
3
Avukat

Değerlerimiz

Öncü İlkelerimiz & Değerlerimiz
01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Avukatlarımız

Hukuki Görüşler & Makaleler

Tüm Makaleleri Gör →

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Işıkoğlu Partners Hukuk Kütüphanesi ve Adalet Heykeli
Biz Kimiz?

Genç, dinamik ve yenilikçi ekibimizle; geleneksel hukuk alanlarındaki uzmanlığımızı çağımızın dijital ve modern ihtiyaçlarıyla birleştiriyoruz.

Biz, tamamen genç ve dinamik bir ekip olarak kurduğumuz hukuk ofisimizde; enerjimizi, günceli yakalama becerimizi ve yenilikçi bakış açımızı müvekkillerimize en iyi şekilde yansıtmayı hedefliyoruz.

Hukukun temel taşlarını oluşturan Ticaret ve Şirketler Hukuku, Ceza Hukuku, İcra Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Miras Hukuku, Medeni Hukuk ve İş Hukuku gibi klasik alanlarda sağlam bir bilgi birikimi ve disiplinli bir çalışma anlayışına sahibiz. Bu alanlarda müvekkillerimize güven veren, köklü ve çözüm odaklı bir yaklaşım benimsiyoruz.

Ancak bununla yetinmiyor, çağın hızla değişen ihtiyaçlarına da aynı kararlılıkla yanıt veriyoruz. Teknolojinin, girişimciliğin ve dijital dünyanın hayatın merkezine oturduğu günümüzde; E-Ticaret Hukuku, KVKK & Veri Koruma Hukuku, Bilişim Hukuku, Startup ve Yatırım Hukuku, Kripto & Fintech Hukuku, Dijital Medya ve İnfluencer Hukuku, Oyun ve E-Spor Hukuku, Yapay Zekâ ve Teknoloji Hukuku gibi modern hukuk alanlarında da yenilikçi çözümler sunuyoruz.

Gençliğimizden aldığımız dinamizm ve teknolojiye olan hâkimiyetimiz sayesinde, geleneksel hukuk disiplinlerini modern dünyanın ihtiyaçlarıyla birleştiriyor; müvekkillerimizin karşılaşabileceği her türlü soruna yaratıcı, hızlı ve etkili hukuki çözümler üretiyoruz.

Bizim için hukuk yalnızca mevcut sorunları çözmek değil, aynı zamanda müvekkillerimizin gelecek planlarını güvenle şekillendirebilmeleri için önleyici ve yol gösterici bir güçtür. Bu nedenle hedefimiz, müvekkillerimizin yalnızca hukuki süreçlerini yönetmek değil; aynı zamanda yeni çağın sunduğu fırsatları en güvenli ve en verimli şekilde değerlendirmelerine yardımcı olmaktır.

Avukatlarımız

Öncü İlkelerimiz

01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Kariyer Fırsatları

Işıkoğlu Hukuk Bürosu, etik değerlere bağlı, disiplinli ve çözüm odaklı bir ekip kültürüne sahiptir.

Ekip üyelerimiz; işbirliği, şeffaf iletişim ve sürekli gelişim prensipleriyle çalışır.

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Faaliyet Alanlarımız

Işıkoğlu Hukuk, ticari şirketlerden teknoloji girişimlerine, fikri mülkiyetten kripto & fintech hukuku ve yapay zeka odaklı danışmanlığa kadar geniş yelpazede uzman hukuk hizmeti sunar. Müvekkil odaklı yaklaşımımız, üstün dürüstlük ve şeffaflık ilkeleriyle her zaman kesintisiz iletişim sağlar.

01
-

Işıkoğlu Partners

Bu uzmanlık alanındaki sözleşme, uyum ve uyuşmazlık süreçleriniz için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.

WhatsApp'tan Sorun İletişim Formu ile Yazın →

Diğer Uzmanlık Alanları

Bu Alandaki Makalelerimiz

Ekibimiz

Geleneksel hukuk disiplinlerindeki sağlam birikimini çağımızın dijital, finansal ve teknolojik ihtiyaçlarıyla birleştiren; müvekkil odaklı temsil, şeffaf iletişim ve titiz dosya takibi ilkeleriyle çalışan avukat kadromuz.

Öncü İlkelerimiz

01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Kariyer Fırsatları

Işıkoğlu Hukuk Bürosu, etik değerlere bağlı, disiplinli ve çözüm odaklı bir ekip kültürüne sahiptir.

Ekip üyelerimiz; işbirliği, şeffaf iletişim ve sürekli gelişim prensipleriyle çalışır.

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Işıkoğlu Partners Avukat

İletişim

E-Posta: iletisim@isikoglupartners.com
Telefon: +90 531 869 3827
WhatsApp'tan Sorun
AVUKAT
-

Deneyim & Pratik

    Çalışma Alanları

      Konu Başlıkları
      Toplam 1.095 Hukuki Makale & Rehber
      Yükleniyor...

      Fabrikalarda OSGB Hizmet Sözleşmeleri, Meslek Hastalığı Tespit Davaları ve SGK Kusur Rücu Savunması

      6331 sayılı İSG Kanunu m. 4-8, OSGB hizmet sözleşmelerinde işverenin devredilemez gözetim borcu, 5510 sayılı Kanun m. 14 meslek hastalığı tespiti ve m. 21 SGK rücu davalarında kusur savunması — kapsamlı hukuki rehber.

      İş Hukuku Yazar: Av. Oğuzhan Çıngı Okuma Süresi: 13 dk (2640 kelime) Son Güncelleme: 2026-11-13

      Özet

      Üretim ve sanayi tesislerinde Ortak Sağlık Güvenlik Birimi (OSGB) ile hizmet sözleşmesi imzalanması, işverenin iş sağlığı ve güvenliği (İSG) yükümlülüklerini üçüncü kişiye devrettiği anlamına gelmez. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m. 4/2 gereğince dışarıdan uzman ve hekim hizmeti alınması işverenin asıl sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; buna karşılık OSGB'nin ihmal veya raporlama hataları sözleşmesel iç rücu (TBK m. 112) konusu olur. Bu kapsamlı rehberde; silikozis, işitme kaybı, kimyasal maruziyet ve kas-iskelet rahatsızlıkları gibi 5510 sayılı Kanun m. 14 kapsamındaki meslek hastalığı tespit davaları, çoklu işveren dönemlerinde illiyet bağı paylaşımı ve 5510 sayılı Kanun m. 21 uyarınca SGK tarafından açılan kusur rücu davalarında fabrika işverenlerinin etkin savunma stratejileri ele alınmaktadır.

      Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.


      I. Giriş — Fabrikalarda OSGB Hizmeti ve Meslek Hastalığı Riskinin Hukuki Boyutu

      Metal döküm, tekstil, kimya, maden, çimento ve otomotiv yan sanayi gibi yüksek tehlike sınıfındaki fabrikalarda iş kazalarının yanı sıra yıllar içinde sessizce gelişen meslek hastalıkları da işverenleri milyonlarca liralık tazminat ve SGK rücu borçlarıyla karşı karşıya bırakmaktadır. Birçok sanayi kuruluşu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş bir Ortak Sağlık Güvenlik Birimi (OSGB) ile anlaşma yaptığı için tüm İSG yükümlülüklerinin profesyonel kuruluşa geçtiğini varsaymaktadır. Oysa yargı uygulamasında bu yaklaşım ağır mali sonuçlar doğuran büyük bir yanılgıdır.

      Meslek hastalığı kaynaklı ihtilaflar İş Hukuku, Sigorta Hukuku ve Borçlar Hukuku kesişiminde değerlendirilir. İşçinin tazminat davası süreci için iş kazası tazminat davası ve kurum bildirimleri için iş kazası bildirimi ve SGK süreci rehberlerimiz de bu konunun tamamlayıcısıdır.

      Temel Hukuki Çerçeve: 6331 sayılı Kanun m. 4/2 uyarınca OSGB'den hizmet alınması işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; işveren işyerinde fiili denetim, bütçe ayırma ve önlemleri hayata geçirme borcunun asli sorumlusudur. Ancak OSGB işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanı yükümlülüklerini ağır ihmalle savsaklamışsa işveren ödediği tazminat için TBK m. 112 uyarınca OSGB'ye iç rücu edebilir.

      II. 6331 Sayılı Kanun m. 4/2: OSGB Sözleşmesinin Sınırları, Onaylı Defter ve İşverene İç Rücu

      6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverene çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamak üzere her türlü tedbiri alma, araç-gereçleri noksansız bulundurma, risk değerlendirmesi yaptırma ve alınan önlemlere uyulup uyulmadığını bizzat izleme ödevi yüklemiştir. Kanun dış kaynaklı hizmet alımının sınırını açıkça çizmiştir: Bu konuda ayrıntılı bilgi için SGK Emeklilik Hakları ve Hesaplama 2026 başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.

      6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m. 4/2-3:
      "(2) İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.
      (3) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez."

      Bu düzenleme çerçevesinde fabrikalar ile OSGB'ler arasındaki sözleşmesel ilişki iki temel açıdan önem kazanır: Bu konuda ayrıntılı bilgi için SGK Prim Borcu ve Yapılandırma Rehberi 2026 başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.

      • İSG-KATİP Sözleşmesi ve Onaylı Defter Mekanizması: OSGB tarafından görevlendirilen iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi, fabrikada tespit ettiği tehlikeleri (örneğin taşlama bölümünde yetersiz lokal havalandırma, 85 dBA üzeri gürültü seviyesinde kulaklık kullanılmaması veya periyodik odyometri/akciğer grafisi eksikliklerini) İSG Onaylı Defteri'ne yazarak işverene bildirir. İşveren bu yazılı önerileri maliyet veya üretim aksaması gerekçesiyle yerine getirmezse, olası bir meslek hastalığı veya SGK rücu davasında ağır kusurlu kabul edilir; uzman ve OSGB ise bildirim görevini yaptığı için sorumluluktan sıyrılır.
      • OSGB'ye Karşı Sözleşmesel İç Rücu (TBK m. 112): Buna karşın OSGB hekimi işe giriş ve periyodik muayeneleri hiç yapmamış, toz/gürültü maruziyeti bulunan işçiye meslek hastalığı başlangıcı saptandığı halde "çalışabilir" raporu vermeye devam etmiş, risk değerlendirmesinde kimyasal veya toz etkenlerini tamamen atlamış ya da uzman/hekim İSG-KATİP'teki sözleşme saatlerini fiilen fabrikada doldurmamışsa; fabrika işvereni işçi veya SGK'ya ödediği tutarların OSGB'nin kusuruna düşen kısmını TBK m. 112 (sözleşmeye aykırılık) ve m. 49 uyarınca OSGB'ye rücu edebilir.

      III. Meslek Hastalığı Tanımı (5510 SK m. 14), Yükümlülük Süresi ve Tespit Davaları

      İş kazasından farklı olarak meslek hastalığı ani bir olayla değil, işin yürütüm şartları veya tekrarlanan maruziyet sebebiyle zaman içinde ortaya çıkar:

      5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m. 14/1:
      "Meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engellilik halleridir."

      Bir hastalığın hukuken meslek hastalığı sayılabilmesi için SGK Sağlık Kurulu (itiraz halinde Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu — SSYK) veya ihtilaf halinde Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu tarafından illiyet bağının kurulması zorunludur. Yönetmelikte (Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği) listelenen hastalıkların her biri için öngörülen bir yükümlülük süresi (işçinin o işten ayrıldıktan sonra hastalığın ortaya çıkabileceği azami süre — örneğin silikozis gibi pnömokonyozlarda 10 yıl) bulunur. Ancak yükümlülük süresi aşılsa veya hastalık listede yer almasa dahi, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu onayı ya da bilimsel tıbbi delillerle işten kaynaklandığı kanıtlanan rahatsızlıklar meslek hastalığı kabul edilebilir.

      SGK işçinin başvurusunu "mesleki değildir" gerekçesiyle reddederse veya %10'un altında sürekli iş göremezlik oranı tespit edip sürekli iş göremezlik geliri bağlamazsa, işçi SGK ve işvereni hasım göstererek İş Mahkemesinde Meslek Hastalığının Tespiti ve Maluliyet Oranına İtiraz Davası açar. Bu tespit davasının kesinleşmesi, işçinin maddi-manevi tazminat davası ile SGK'nın rücu davasının bekletici meselesini oluşturur.


      IV. Birden Fazla Fabrikada Çalışan İşçilerde İlliyet Bağı ve Kusur Paylaşımı

      Sanayi işçileri çoğu kez 15–20 yıllık meslek hayatlarında üç veya dört farklı fabrikada benzer toz, solvent veya gürültü ortamında çalışır. İşitme kaybı ya da akciğer rahatsızlığı ise son çalıştığı fabrikada teşhis edilir. Bu senaryoda son işveren "hastalık zaten önceki işyerinde başlamıştı" diyerek sorumluluktan tümüyle kurtulmaya çalışır.

      Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre, hastalığın gelişimine katkıda bulunan tüm işyerlerinin çalışma süreleri, ortam ölçüm değerleri, işe giriş muayeneleri ve alınan İSG önlemleri birlikte değerlendirilir. Eğer son fabrikada işçinin işe giriş muayenesinde akciğer grafisi veya odyometri (işitme testi) çekilmiş ve hastalığın başlangıç halinde olduğu tespit edilmişse, son işveren mevcut hastalığı ağırlaştırmama (koruyucu iş değişimi yapma) yükümlülüğünü ihlal ettiği oranda sorumlu tutulur; buna karşın işe giriş muayenesi hiç yapılmamışsa önceki işverenlerle birlikte maruziyet süreleri oranında veya müteselsil kusur değerlendirmesi gündeme gelir. Bu nedenle fabrikalarda kapsamlı işe giriş tıbbi tarama kayıtları işveren savunmasının en güçlü kalkanıdır.


      V. 5510 Sayılı Kanun m. 21 SGK Rücu Davaları, İlk Peşin Sermaye Değeri ve Savunma Stratejileri

      Meslek hastalığı kesinleşip işçiye %10 ve üzeri sürekli iş göremezlik oranı üzerinden ömür boyu gelir bağlandığında SGK, bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerini (PSD) ve yapılan tedavi giderlerini işverenden tahsil etmek üzere 5510 sayılı Kanun m. 21 kapsamında İş Mahkemesinde rücu davası açar.

      5510 sayılı Kanun m. 21/1:
      "İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir."

      Fabrika işverenlerinin SGK rücu davalarında başvurması gereken temel savunma stratejileri şunlardır:

      • SGK Müfettiş Raporunun Bağlayıcı Olmaması: SGK rehberlik ve teftiş müfettişlerinin düzenlediği inceleme raporları idari nitelikte olup İş Mahkemesini bağlamaz. İşveren mutlaka üniversitelerin iş sağlığı/mühendislik kürsülerinden seçilecek A sınıfı İSG uzmanı, işyeri hekimi ve alan mühendisinden oluşan üçlü bilirkişi heyetince yeniden kusur ve illiyet incelemesi talep etmelidir.
      • Kaçınılmazlık Faktörü ve İşçi Müterafik Kusuru: Hastalığın tıbbi doğasında önlemler alınsa dahi belli oranda risk barındıran kaçınılmazlık etkeni varsa (örneğin işçinin genetik/sigara geçmişi gibi mesleki dışı etkenlerle birleşen solunum rahatsızlıkları veya tüm eğitimlere ve yazılı uyarılara rağmen KKD kullanmaktan imtina etmesi), işveren kusur oranı önemli ölçüde düşer ve kaçınılmazlık payının yarısından fazlası işverene yüklenemez.
      • Tavan (Gerçek Zarar) Sınırı Kontrolü: 5510 m. 21/1 uyarınca Kurumun isteyebileceği tutar, sigortalının işverenden isteyebileceği gerçek maddi zarar tavanını (işçinin bakiye ömür ve gerçek kazanç hesabını) aşamaz; ayrıca sonradan kanun/asgari ücret artışlarıyla PSD'de yapılan artışlar ilk PSD üzerinden değil, artış tarihindeki tavan sınırında denetlenir.
      • 10 Yıllık Zamanaşımı İtirazı: SGK rücu davaları 6098 sayılı TBK m. 146 gereği 10 yıllık zamanaşımına tabi olup süre gelirin Kurum yetkili organınca onaylandığı (tahsis) tarihinden başlar; ek peşin sermaye değerleri için kendi onay tarihlerinden işlemeye başlar.
      3 İş Günü Bildirim ve 5510 SK m. 23 Yaptırımı Uyarısı: 6331 sayılı Kanun m. 14 uyarınca işveren, sağlık hizmeti sunucuları veya işyeri hekimi tarafından kendisine bildirilen meslek hastalıklarını öğrendiği tarihten itibaren 3 iş günü içinde SGK'ya bildirmekle yükümlüdür. Bu bildirimin hiç yapılmaması veya geç yapılması yalnızca idari para cezasına yol açmakla kalmaz; 5510 sayılı Kanun m. 23 gereği Kurumca işçiye ödenen geçici iş göremezlik ödeneklerinin de ayrıca işverene rücu edilmesine neden olur!

      VI. Karşılaştırmalı Tablo: SGK Rücu Davası vs. Meslek Hastalığı Tespit Davası vs. OSGB İç Rücu

      Dava Türü Taraflar ve Görevli Mahkeme Temel Hukuki Dayanak İspat Odağı ve Zamanaşımı
      Meslek Hastalığı Tespit Davası İşçi (Davacı) vs. SGK + İşveren (Davalılar) — İş Mahkemesi 5510 SK m. 14, SSYK Kararları Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu / ATK 3. İhtisas incelemesi; tespit davası zamanaşımına tabi değildir.
      SGK Kusur Rücu Davası SGK (Davacı) vs. İşveren ve 3. Kişiler (Davalılar) — İş Mahkemesi 5510 SK m. 21/1-4, TBK m. 146 İlk PSD tutarı, üçlü İSG bilirkişi kusur oranı ve gerçek zarar tavan hesabı; 10 yıl zamanaşımı (tahsis onayından).
      OSGB Sözleşmesel İç Rücu İşveren (Davacı) vs. OSGB / Sigortacısı (Davalı) — Ticaret/Asliye Hukuk 6331 SK m. 4, TBK m. 112 ve m. 49 Onaylı defter eksikliği, periyodik muayene ve risk analizi ihmalinin ispatı; sözleşme zamanaşımı 10 yıl.

      VII. Yargıtay 10. ve 21. / 9. Hukuk Dairelerinin Yerleşik İçtihat İlkeleri

      SGK rücu davaları ve meslek hastalığı tespit süreçlerinde Yargıtay 10. Hukuk Dairesi ile 21. (ve birleşme sonrası 9.) Hukuk Dairesi'nin yerleşik ilkeleri şu şekildedir:

      Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (SGK Rücu ve Kusur İncelemesi):
      "5510 sayılı Kanun m. 21 kapsamında açılan rücu davasında mahkeme, Kurum müfettişi tarafından düzenlenen kusur raporuyla yetinemez. İşyerinin tehlike sınıfı, işkolu mevzuatı ve tıbbi nedensellik gözetilerek aralarında işyeri hekiminin de bulunduğu uzman bilirkişi kurulundan rapor alınmalı; işçinin işe giriş muayenesi, periyodik kontroller, ortam toz/gürültü ölçümleri ve KKD eğitim belgeleri tek tek değerlendirilmelidir."
      Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Kaçınılmazlık ve Müterafik Kusur):
      "Meslek hastalığının oluşumunda işverenin önlem almama kusuru yanında kaçınılmazlık faktörü veya sigortalının sigara kullanımı / KKD talimatlarına aykırı davranışı da etkili olmuşsa, işverene kaçınılmazlık payı da eklenerek %100 kusur atfedilemez; işveren kendi somut kusur oranıyla sınırlı olarak rücu alacağından sorumlu tutulur."
      Yargıtay 21. / 9. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (OSGB Hizmetinin Etkisi):
      "İşverenin 6331 sayılı Kanun kapsamında OSGB'den uzman ve hekim hizmeti alması işçi ve SGK karşısındaki asli işveren sorumluluğunu kaldırmaz; ancak sözleşme gereği görevini ağır ihmalle yerine getirmeyen OSGB'ye karşı genel hükümler uyarınca rücu davası açma hakkı saklıdır."

      VIII. Pratik Uygulama: OSGB Risk Paylaşım Klozu ve SGK Kusur Rücu Davası Savunma Dilekçesi

      Fabrikaların OSGB hizmet sözleşmelerine eklemesi gereken denetim ve rücu klozu ile SGK rücu davasında verilecek cevap dilekçesi taslağı aşağıdadır:

      OSGB SÖZLEŞME KLOZU VE RÜCU SAVUNMA TASLAĞI — BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR

      1) FABRİKA – OSGB HİZMET SÖZLEŞMESİ MESLEKİ SORUMLULUK VE RÜCU KLOZU:
      "OSGB, işyerinin tehlike sınıfı ve üretim süreçlerine özgü kimyasal, toz ve gürültü risklerini tam kapsayan risk değerlendirmesini hazırlamayı, işe giriş ve periyodik sağlık gözetimlerini (akciğer grafisi, SFT, odyometri ve biyolojik izlem dahil) zamanında icra etmeyi ve meslek hastalığı şüphesi saptanan çalışanları derhal görev değişikliği önerisiyle İSG Onaylı Defteri'ne ve İşveren yönetimine yazılı bildirmeyi taahhüt eder. OSGB ve görevlendirdiği personelin mesleki kusuru, eksik muayenesi veya bildirim ihmali nedeniyle İşveren aleyhine hükmedilecek idari yaptırım, tazminat veya 5510 SK m. 21 SGK rücu bedellerinden OSGB kendi kusuru oranında sorumlu olup bu riski kapsayan Mesleki Mali Sorumluluk Sigortasını sözleşme süresince yürürlükte tutacaktır."


      2) SGK KUSUR RÜCU DAVASINA CEVAP DİLEKÇESİ ÖZET SAVUNMASI:
      "Müvekkil fabrika nezdinde davaya konu meslek hastalığının oluşmasında 6331 sayılı Kanun ve ikincil mevzuata aykırı bir ihmal bulunmamaktadır. Nitekim dosyaya sunduğumuz üzere (Ek-1) işyerinde akredite laboratuvarca düzenli ortam toz/gürültü ölçümleri yaptırılmış ve sınır değerlerin altında kalındığı belgelenmiştir; (Ek-2) davacı sigortalıya işe girişte ve yıllık periyotlarda kapsamlı solunum/odyometri taramaları uygulanmış, kendisi zimmetli KKD teslim tutanaklarıyla eğitilmiş ve korunma ekipmanı verilmiştir. Kaldı ki sigortalının müvekkil fabrikadan önce 14 yıl boyunca benzer yüksek riskli tesislerde çalıştığı SGK hizmet dökümünde sabittir. Bu nedenlerle Kurum müfettiş raporuna itiraz ediyor; önceki işverenlerin maruziyet payı, kaçınılmazlık faktörü ve gerçek zarar tavan hesabı yapılmak üzere üniversitelerin İSG kürsüsünden seçilecek üçlü bilirkişi heyetinden rapor alınmasını talep ediyoruz."


      IX. Fabrika İşverenleri İçin Meslek Hastalığı ve İSG Dosyalama Kontrol Listesi

      1. İşe Giriş Sağlık Raporu ve Bazal Testler: Yeni başlayan her fabrika işçisi için mutlaka üretim birimine özel akciğer grafisi, solunum fonksiyon testi (SFT), odyometri ve kan/ağır metal taraması işe başlamadan önce yapılmalıdır.
      2. Ortam Ölçümleri ve Mühendislik Önlemleri: KKD dağıtmadan önce lokal emiş, kapalı sistem veya akustik izolasyon gibi toplu koruma tedbirleri alınmalı ve akredite periyodik ölçümler dosyalanmalıdır.
      3. Zimmetli KKD ve İhlal Disiplin Tutanakları: Maske, kulaklık ve koruyucu ekipman teslimi her teslimde işçinin imzasıyla kayıt altına alınmalı; kullanmama hallerinde yazılı uyarı tutanağı düzenlenmelidir.
      4. İSG Onaylı Defteri Takibi ve OSGB Sigortası: Uzman ve hekimin Onaylı Defter'e yazdığı her tespitin kapatıldığı fotoğraflı ve tarihli tutanakla belgelenmeli; OSGB sözleşmesine mesleki mali sorumluluk sigortası şartı konulmalıdır.
      5. Meslek Hastalığı Tespit Davasında Taraf Müdahalesi: İşçinin açtığı meslek hastalığı tespit davası doğrudan sonraki SGK rücuunu etkileyeceğinden, işveren bu davada illiyet bağı ve önceki işyerleri savunmasını ilk aşamadan itibaren aktif biçimde yürütmelidir.

      X. Sonuç

      Sanayi tesislerinde meslek hastalığı riski ve SGK kusur rücu davaları, yalnızca kaza anında değil yıllar boyunca biriken İSG ve sağlık gözetimi belgeleriyle yönetilen teknik davalardır. Çalışmanın ana sonuçları şunlardır:

      1. OSGB Sözleşmesi İşvereni Kurtarmaz Ama İç Rücu Sağlar: 6331 SK m. 4/2 uyarınca işverenin gözetim borcu baki kalır; ancak OSGB'nin ihmal ve hatalı muayeneleri için TBK m. 112 kapsamında iç rücu davası ve mesleki sorumluluk poliçesi işletilebilir.
      2. İşe Giriş Muayeneleri ve Çoklu İşveren İlliyeti Hayati Önemdedir: İşçinin önceki fabrikalardaki maruziyetinin ayrıştırılması ve son işverenin hastalığı ağırlaştırmadığının kanıtlanması bazal tıbbi kayıtlara bağlıdır.
      3. SGK Rücu Davalarında Bilirkişi İncelemesi ve Tavan Hesabı Belirleyicidir: Müfettiş raporuyla bağlı kalmadan kaçınılmazlık indirimi, işçi kusuru ve gerçek zarar tavan sınırı denetimi talep edilmelidir.

      Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.



      İlgili Makaleler

      SIKÇA SORULAN SORULAR

      Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları

      Hayır. 6331 sayılı Kanun m. 4/2 uyarınca işyeri dışındaki uzman kişi veya OSGB'lerden hizmet alınması işverenin İSG sorumluluklarını ortadan kaldırmaz. İşveren riskleri gidermek ve denetlemekle aslen sorumludur; ancak OSGB kendi sözleşmesel görevini ihmal etmişse işveren OSGB'ye iç rücu davası açabilir.

      5510 sayılı Kanun m. 21 uyarınca işverenin iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırı kusurlu hareketi sabit olursa, SGK sigortalıya bağladığı sürekli iş göremezlik gelirinin ilk peşin sermaye değerini (PSD) ve tedavi masraflarını işverenin kusuru oranında ve işçinin gerçek zarar tavanıyla sınırlı olarak rücu eder.

      İşe giriş muayenesi yapılmamışsa veya son fabrikadaki maruziyet mevcut hastalığı ilerletmişse son işveren maruziyet süresi ve önlem eksikliği oranında sorumlu tutulabilir. Buna karşılık işe giriş tıbbi kayıtlarıyla hastalığın önceki işyerinde oluştuğu ve son fabrikada ortam maruziyetinin sınır altında kaldığı ispatlanırsa kusur önceki işverenlere yöneltilir.

      Evet, değiştirilebilir. SGK müfettişlerinin raporları idari inceleme niteliğinde olup mahkemeyi kesin olarak bağlamaz. İşveren İş Mahkemesinde itiraz ederek üniversitelerin ilgili bilim dallarından uzman İSG bilirkişi kurulunca yeniden kusur ve kaçınılmazlık incelemesi yaptırabilir.

      SGK'nın 5510 SK m. 21 uyarınca açtığı rücu davaları 10 yıllık zamanaşımına tabidir. Bu süre iş kazası veya meslek hastalığının olduğu tarihten değil, Kurum tarafından bağlanan gelirin yetkili makamca onaylandığı (tahsis) tarihinden itibaren işlemeye başlar.

      Kural olarak yönetmelikte her hastalık için belirlenen yükümlülük süresi içinde hastalığın ortaya çıkması aranır; ancak süre aşılmış olsa bile Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu'nun kararı ve kesin bilimsel tıbbi delillerle hastalığın yapılan işten kaynaklandığı ispatlanırsa meslek hastalığı sayılabilir.

      Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için mutlaka bir avukata danışılması tavsiye edilir.

      Av. Oğuzhan Çıngı
      Gayrimenkul ve kira hukuku, iş hukuku, miras, borçlar, icra-iflas, tüketici ve ceza hukuku uyuşmazlıklarında dava takibi ve önleyici danışmanlık yürütmektedir.
      1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve TBB meslek kuralları çerçevesinde genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmış ve Işıkoğlu Partners Hukuk Bürosu tarafından incelenmiştir.
      İletişim
      Merkez Ofis
      Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
      Dragos Center No 15
      iletisim@isikoglupartners.com
      +90 531 869 3827

      Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

      Hukuki Hesaplama Araçları

      4857 sayılı İş Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 492 sayılı Harçlar Kanunu ve güncel AAÜT/Arabuluculuk tarifeleri çerçevesinde hazırlanan interaktif hukuki hesaplama araçları.

      Ana Sayfa › Hesaplama Araçları › Hesaplama
      Hukuki Hesaplama Aracı

      Hukuk Hukuki Kontrol: Işıkoğlu Partners Güncel Mevzuat: 2026 Yürürlük Parametreleri

      Diğer Hukuki Hesaplama Araçları

      International Legal Practice in Istanbul, Türkiye

      Işıkoğlu Partners advises foreign corporations, venture-backed technology companies, digital platforms and cross-border investors across corporate formation, M&A, CMB crypto/FinTech licensing, KVKK data protection, commercial debt recovery and international arbitration.

      Direct Counsel via WhatsApp (+90 531 869 3827) Email: iletisim@isikoglupartners.com
      Multilingual Legal Counsel & Sworn Interpreter Coordination (Notary · Title Deed · Trade Registry · Courts)
      Our Istanbul team provides direct English-speaking legal representation alongside accredited sworn interpreter coordination in Russian (Русский), Arabic (العربية), German (Deutsch), Persian, French and 12 additional languages for powers of attorney, real estate closings, company formation, banking/MASAK compliance and court proceedings.

      Core International Practice Areas

      Turkish Law Guides in English (46 Publications)

      Comprehensive statutory and case-law guides prepared by our Istanbul legal team for international investors, corporations and foreign nationals.

      English Legal Desk › Practice Area
      International Legal Practice

      Istanbul, Türkiye Turkish Practice Page: Faaliyet Alanları →
      Hukuki Geçerlilik & Uyum Testleri

      Tahliye taahhütnamesi geçerliliği, KVKK ve VERBİS kayıt yükümlülüğü, e-ticaret ETBİS/İYS uyumu, işçi haklı fesih şartları, şirket ortaklık sözleşmesi ve yabancı yatırımcı uygunluk kriterlerini ilgili kanun maddelerine göre adım adım kontrol edin.

      Uyum Testi

      Hukuk Hukuki İnceleme: Işıkoğlu Partners

      Diğer Hukuki Uyum & Geçerlilik Testleri

      Hukuk & Ticaret Terimleri Sözlüğü (A–Z)

      Türk hukuku, ticari sözleşmeler, icra-iflas, gayrimenkul, miras, iş hukuku, girişim sermayesi ve teknoloji hukukunda en sık karşılaşılan kavramların kanun dayanaklı tanımları ve uygulama rehberleri.

      Ana Sayfa › Hukuk Sözlüğü › Hukuk Terimi
      Hukuk Terimi
      Hukuk Kanuni Dayanak: - İnceleyen: Işıkoğlu Partners
      KISA HUKUKİ TANIM ÖZETİ

      Aynı Alandaki Diğer Hukuk Terimleri

      Yüksek Mahkeme & Kurul Emsal Karar İncelemeleri

      Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulları, Hukuk ve Ceza Daireleri, Danıştay, Anayasa Mahkemesi, Kişisel Verileri Koruma Kurulu ve Rekabet Kurulunun iş dünyasını ve bireyleri doğrudan ilgilendiren yerleşik içtihat ilkeleri.

      Emsal Karar İncelemesi
      Hukuk Merci: Yüksek Mahkeme Künye: İçtihat Analiz: Işıkoğlu Partners
      YERLEŞİK HUKUKİ İLKE ÖZETİ

      ISTANBUL · TÜRKİYE
      International Legal Practice

      WhatsApp (+90 531 869 3827) iletisim@isikoglupartners.com

      Legal Guide

      WhatsApp'tan Sorun