Özet
Üretim ve sanayi tesislerinde Ortak Sağlık Güvenlik Birimi (OSGB) ile hizmet sözleşmesi imzalanması, işverenin iş sağlığı ve güvenliği (İSG) yükümlülüklerini üçüncü kişiye devrettiği anlamına gelmez. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m. 4/2 gereğince dışarıdan uzman ve hekim hizmeti alınması işverenin asıl sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; buna karşılık OSGB'nin ihmal veya raporlama hataları sözleşmesel iç rücu (TBK m. 112) konusu olur. Bu kapsamlı rehberde; silikozis, işitme kaybı, kimyasal maruziyet ve kas-iskelet rahatsızlıkları gibi 5510 sayılı Kanun m. 14 kapsamındaki meslek hastalığı tespit davaları, çoklu işveren dönemlerinde illiyet bağı paylaşımı ve 5510 sayılı Kanun m. 21 uyarınca SGK tarafından açılan kusur rücu davalarında fabrika işverenlerinin etkin savunma stratejileri ele alınmaktadır.
Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.
I. Giriş — Fabrikalarda OSGB Hizmeti ve Meslek Hastalığı Riskinin Hukuki Boyutu
Metal döküm, tekstil, kimya, maden, çimento ve otomotiv yan sanayi gibi yüksek tehlike sınıfındaki fabrikalarda iş kazalarının yanı sıra yıllar içinde sessizce gelişen meslek hastalıkları da işverenleri milyonlarca liralık tazminat ve SGK rücu borçlarıyla karşı karşıya bırakmaktadır. Birçok sanayi kuruluşu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş bir Ortak Sağlık Güvenlik Birimi (OSGB) ile anlaşma yaptığı için tüm İSG yükümlülüklerinin profesyonel kuruluşa geçtiğini varsaymaktadır. Oysa yargı uygulamasında bu yaklaşım ağır mali sonuçlar doğuran büyük bir yanılgıdır.
Meslek hastalığı kaynaklı ihtilaflar İş Hukuku, Sigorta Hukuku ve Borçlar Hukuku kesişiminde değerlendirilir. İşçinin tazminat davası süreci için iş kazası tazminat davası ve kurum bildirimleri için iş kazası bildirimi ve SGK süreci rehberlerimiz de bu konunun tamamlayıcısıdır.
II. 6331 Sayılı Kanun m. 4/2: OSGB Sözleşmesinin Sınırları, Onaylı Defter ve İşverene İç Rücu
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverene çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamak üzere her türlü tedbiri alma, araç-gereçleri noksansız bulundurma, risk değerlendirmesi yaptırma ve alınan önlemlere uyulup uyulmadığını bizzat izleme ödevi yüklemiştir. Kanun dış kaynaklı hizmet alımının sınırını açıkça çizmiştir: Bu konuda ayrıntılı bilgi için SGK Emeklilik Hakları ve Hesaplama 2026 başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m. 4/2-3:
"(2) İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.
(3) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez."
Bu düzenleme çerçevesinde fabrikalar ile OSGB'ler arasındaki sözleşmesel ilişki iki temel açıdan önem kazanır: Bu konuda ayrıntılı bilgi için SGK Prim Borcu ve Yapılandırma Rehberi 2026 başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
- İSG-KATİP Sözleşmesi ve Onaylı Defter Mekanizması: OSGB tarafından görevlendirilen iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi, fabrikada tespit ettiği tehlikeleri (örneğin taşlama bölümünde yetersiz lokal havalandırma, 85 dBA üzeri gürültü seviyesinde kulaklık kullanılmaması veya periyodik odyometri/akciğer grafisi eksikliklerini) İSG Onaylı Defteri'ne yazarak işverene bildirir. İşveren bu yazılı önerileri maliyet veya üretim aksaması gerekçesiyle yerine getirmezse, olası bir meslek hastalığı veya SGK rücu davasında ağır kusurlu kabul edilir; uzman ve OSGB ise bildirim görevini yaptığı için sorumluluktan sıyrılır.
- OSGB'ye Karşı Sözleşmesel İç Rücu (TBK m. 112): Buna karşın OSGB hekimi işe giriş ve periyodik muayeneleri hiç yapmamış, toz/gürültü maruziyeti bulunan işçiye meslek hastalığı başlangıcı saptandığı halde "çalışabilir" raporu vermeye devam etmiş, risk değerlendirmesinde kimyasal veya toz etkenlerini tamamen atlamış ya da uzman/hekim İSG-KATİP'teki sözleşme saatlerini fiilen fabrikada doldurmamışsa; fabrika işvereni işçi veya SGK'ya ödediği tutarların OSGB'nin kusuruna düşen kısmını TBK m. 112 (sözleşmeye aykırılık) ve m. 49 uyarınca OSGB'ye rücu edebilir.
III. Meslek Hastalığı Tanımı (5510 SK m. 14), Yükümlülük Süresi ve Tespit Davaları
İş kazasından farklı olarak meslek hastalığı ani bir olayla değil, işin yürütüm şartları veya tekrarlanan maruziyet sebebiyle zaman içinde ortaya çıkar:
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m. 14/1:
"Meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engellilik halleridir."
Bir hastalığın hukuken meslek hastalığı sayılabilmesi için SGK Sağlık Kurulu (itiraz halinde Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu — SSYK) veya ihtilaf halinde Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu tarafından illiyet bağının kurulması zorunludur. Yönetmelikte (Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği) listelenen hastalıkların her biri için öngörülen bir yükümlülük süresi (işçinin o işten ayrıldıktan sonra hastalığın ortaya çıkabileceği azami süre — örneğin silikozis gibi pnömokonyozlarda 10 yıl) bulunur. Ancak yükümlülük süresi aşılsa veya hastalık listede yer almasa dahi, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu onayı ya da bilimsel tıbbi delillerle işten kaynaklandığı kanıtlanan rahatsızlıklar meslek hastalığı kabul edilebilir.
SGK işçinin başvurusunu "mesleki değildir" gerekçesiyle reddederse veya %10'un altında sürekli iş göremezlik oranı tespit edip sürekli iş göremezlik geliri bağlamazsa, işçi SGK ve işvereni hasım göstererek İş Mahkemesinde Meslek Hastalığının Tespiti ve Maluliyet Oranına İtiraz Davası açar. Bu tespit davasının kesinleşmesi, işçinin maddi-manevi tazminat davası ile SGK'nın rücu davasının bekletici meselesini oluşturur.
IV. Birden Fazla Fabrikada Çalışan İşçilerde İlliyet Bağı ve Kusur Paylaşımı
Sanayi işçileri çoğu kez 15–20 yıllık meslek hayatlarında üç veya dört farklı fabrikada benzer toz, solvent veya gürültü ortamında çalışır. İşitme kaybı ya da akciğer rahatsızlığı ise son çalıştığı fabrikada teşhis edilir. Bu senaryoda son işveren "hastalık zaten önceki işyerinde başlamıştı" diyerek sorumluluktan tümüyle kurtulmaya çalışır.
Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre, hastalığın gelişimine katkıda bulunan tüm işyerlerinin çalışma süreleri, ortam ölçüm değerleri, işe giriş muayeneleri ve alınan İSG önlemleri birlikte değerlendirilir. Eğer son fabrikada işçinin işe giriş muayenesinde akciğer grafisi veya odyometri (işitme testi) çekilmiş ve hastalığın başlangıç halinde olduğu tespit edilmişse, son işveren mevcut hastalığı ağırlaştırmama (koruyucu iş değişimi yapma) yükümlülüğünü ihlal ettiği oranda sorumlu tutulur; buna karşın işe giriş muayenesi hiç yapılmamışsa önceki işverenlerle birlikte maruziyet süreleri oranında veya müteselsil kusur değerlendirmesi gündeme gelir. Bu nedenle fabrikalarda kapsamlı işe giriş tıbbi tarama kayıtları işveren savunmasının en güçlü kalkanıdır.
V. 5510 Sayılı Kanun m. 21 SGK Rücu Davaları, İlk Peşin Sermaye Değeri ve Savunma Stratejileri
Meslek hastalığı kesinleşip işçiye %10 ve üzeri sürekli iş göremezlik oranı üzerinden ömür boyu gelir bağlandığında SGK, bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerini (PSD) ve yapılan tedavi giderlerini işverenden tahsil etmek üzere 5510 sayılı Kanun m. 21 kapsamında İş Mahkemesinde rücu davası açar.
5510 sayılı Kanun m. 21/1:
"İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir."
Fabrika işverenlerinin SGK rücu davalarında başvurması gereken temel savunma stratejileri şunlardır:
- SGK Müfettiş Raporunun Bağlayıcı Olmaması: SGK rehberlik ve teftiş müfettişlerinin düzenlediği inceleme raporları idari nitelikte olup İş Mahkemesini bağlamaz. İşveren mutlaka üniversitelerin iş sağlığı/mühendislik kürsülerinden seçilecek A sınıfı İSG uzmanı, işyeri hekimi ve alan mühendisinden oluşan üçlü bilirkişi heyetince yeniden kusur ve illiyet incelemesi talep etmelidir.
- Kaçınılmazlık Faktörü ve İşçi Müterafik Kusuru: Hastalığın tıbbi doğasında önlemler alınsa dahi belli oranda risk barındıran kaçınılmazlık etkeni varsa (örneğin işçinin genetik/sigara geçmişi gibi mesleki dışı etkenlerle birleşen solunum rahatsızlıkları veya tüm eğitimlere ve yazılı uyarılara rağmen KKD kullanmaktan imtina etmesi), işveren kusur oranı önemli ölçüde düşer ve kaçınılmazlık payının yarısından fazlası işverene yüklenemez.
- Tavan (Gerçek Zarar) Sınırı Kontrolü: 5510 m. 21/1 uyarınca Kurumun isteyebileceği tutar, sigortalının işverenden isteyebileceği gerçek maddi zarar tavanını (işçinin bakiye ömür ve gerçek kazanç hesabını) aşamaz; ayrıca sonradan kanun/asgari ücret artışlarıyla PSD'de yapılan artışlar ilk PSD üzerinden değil, artış tarihindeki tavan sınırında denetlenir.
- 10 Yıllık Zamanaşımı İtirazı: SGK rücu davaları 6098 sayılı TBK m. 146 gereği 10 yıllık zamanaşımına tabi olup süre gelirin Kurum yetkili organınca onaylandığı (tahsis) tarihinden başlar; ek peşin sermaye değerleri için kendi onay tarihlerinden işlemeye başlar.
VI. Karşılaştırmalı Tablo: SGK Rücu Davası vs. Meslek Hastalığı Tespit Davası vs. OSGB İç Rücu
| Dava Türü | Taraflar ve Görevli Mahkeme | Temel Hukuki Dayanak | İspat Odağı ve Zamanaşımı |
|---|---|---|---|
| Meslek Hastalığı Tespit Davası | İşçi (Davacı) vs. SGK + İşveren (Davalılar) — İş Mahkemesi | 5510 SK m. 14, SSYK Kararları | Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu / ATK 3. İhtisas incelemesi; tespit davası zamanaşımına tabi değildir. |
| SGK Kusur Rücu Davası | SGK (Davacı) vs. İşveren ve 3. Kişiler (Davalılar) — İş Mahkemesi | 5510 SK m. 21/1-4, TBK m. 146 | İlk PSD tutarı, üçlü İSG bilirkişi kusur oranı ve gerçek zarar tavan hesabı; 10 yıl zamanaşımı (tahsis onayından). |
| OSGB Sözleşmesel İç Rücu | İşveren (Davacı) vs. OSGB / Sigortacısı (Davalı) — Ticaret/Asliye Hukuk | 6331 SK m. 4, TBK m. 112 ve m. 49 | Onaylı defter eksikliği, periyodik muayene ve risk analizi ihmalinin ispatı; sözleşme zamanaşımı 10 yıl. |
VII. Yargıtay 10. ve 21. / 9. Hukuk Dairelerinin Yerleşik İçtihat İlkeleri
SGK rücu davaları ve meslek hastalığı tespit süreçlerinde Yargıtay 10. Hukuk Dairesi ile 21. (ve birleşme sonrası 9.) Hukuk Dairesi'nin yerleşik ilkeleri şu şekildedir:
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (SGK Rücu ve Kusur İncelemesi):
"5510 sayılı Kanun m. 21 kapsamında açılan rücu davasında mahkeme, Kurum müfettişi tarafından düzenlenen kusur raporuyla yetinemez. İşyerinin tehlike sınıfı, işkolu mevzuatı ve tıbbi nedensellik gözetilerek aralarında işyeri hekiminin de bulunduğu uzman bilirkişi kurulundan rapor alınmalı; işçinin işe giriş muayenesi, periyodik kontroller, ortam toz/gürültü ölçümleri ve KKD eğitim belgeleri tek tek değerlendirilmelidir."
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Kaçınılmazlık ve Müterafik Kusur):
"Meslek hastalığının oluşumunda işverenin önlem almama kusuru yanında kaçınılmazlık faktörü veya sigortalının sigara kullanımı / KKD talimatlarına aykırı davranışı da etkili olmuşsa, işverene kaçınılmazlık payı da eklenerek %100 kusur atfedilemez; işveren kendi somut kusur oranıyla sınırlı olarak rücu alacağından sorumlu tutulur."
Yargıtay 21. / 9. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (OSGB Hizmetinin Etkisi):
"İşverenin 6331 sayılı Kanun kapsamında OSGB'den uzman ve hekim hizmeti alması işçi ve SGK karşısındaki asli işveren sorumluluğunu kaldırmaz; ancak sözleşme gereği görevini ağır ihmalle yerine getirmeyen OSGB'ye karşı genel hükümler uyarınca rücu davası açma hakkı saklıdır."
VIII. Pratik Uygulama: OSGB Risk Paylaşım Klozu ve SGK Kusur Rücu Davası Savunma Dilekçesi
Fabrikaların OSGB hizmet sözleşmelerine eklemesi gereken denetim ve rücu klozu ile SGK rücu davasında verilecek cevap dilekçesi taslağı aşağıdadır:
OSGB SÖZLEŞME KLOZU VE RÜCU SAVUNMA TASLAĞI — BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR
1) FABRİKA – OSGB HİZMET SÖZLEŞMESİ MESLEKİ SORUMLULUK VE RÜCU KLOZU:
"OSGB, işyerinin tehlike sınıfı ve üretim süreçlerine özgü kimyasal, toz ve gürültü risklerini tam kapsayan risk değerlendirmesini hazırlamayı, işe giriş ve periyodik sağlık gözetimlerini (akciğer grafisi, SFT, odyometri ve biyolojik izlem dahil) zamanında icra etmeyi ve meslek hastalığı şüphesi saptanan çalışanları derhal görev değişikliği önerisiyle İSG Onaylı Defteri'ne ve İşveren yönetimine yazılı bildirmeyi taahhüt eder. OSGB ve görevlendirdiği personelin mesleki kusuru, eksik muayenesi veya bildirim ihmali nedeniyle İşveren aleyhine hükmedilecek idari yaptırım, tazminat veya 5510 SK m. 21 SGK rücu bedellerinden OSGB kendi kusuru oranında sorumlu olup bu riski kapsayan Mesleki Mali Sorumluluk Sigortasını sözleşme süresince yürürlükte tutacaktır."
2) SGK KUSUR RÜCU DAVASINA CEVAP DİLEKÇESİ ÖZET SAVUNMASI:
"Müvekkil fabrika nezdinde davaya konu meslek hastalığının oluşmasında 6331 sayılı Kanun ve ikincil mevzuata aykırı bir ihmal bulunmamaktadır. Nitekim dosyaya sunduğumuz üzere (Ek-1) işyerinde akredite laboratuvarca düzenli ortam toz/gürültü ölçümleri yaptırılmış ve sınır değerlerin altında kalındığı belgelenmiştir; (Ek-2) davacı sigortalıya işe girişte ve yıllık periyotlarda kapsamlı solunum/odyometri taramaları uygulanmış, kendisi zimmetli KKD teslim tutanaklarıyla eğitilmiş ve korunma ekipmanı verilmiştir. Kaldı ki sigortalının müvekkil fabrikadan önce 14 yıl boyunca benzer yüksek riskli tesislerde çalıştığı SGK hizmet dökümünde sabittir. Bu nedenlerle Kurum müfettiş raporuna itiraz ediyor; önceki işverenlerin maruziyet payı, kaçınılmazlık faktörü ve gerçek zarar tavan hesabı yapılmak üzere üniversitelerin İSG kürsüsünden seçilecek üçlü bilirkişi heyetinden rapor alınmasını talep ediyoruz."
IX. Fabrika İşverenleri İçin Meslek Hastalığı ve İSG Dosyalama Kontrol Listesi
- İşe Giriş Sağlık Raporu ve Bazal Testler: Yeni başlayan her fabrika işçisi için mutlaka üretim birimine özel akciğer grafisi, solunum fonksiyon testi (SFT), odyometri ve kan/ağır metal taraması işe başlamadan önce yapılmalıdır.
- Ortam Ölçümleri ve Mühendislik Önlemleri: KKD dağıtmadan önce lokal emiş, kapalı sistem veya akustik izolasyon gibi toplu koruma tedbirleri alınmalı ve akredite periyodik ölçümler dosyalanmalıdır.
- Zimmetli KKD ve İhlal Disiplin Tutanakları: Maske, kulaklık ve koruyucu ekipman teslimi her teslimde işçinin imzasıyla kayıt altına alınmalı; kullanmama hallerinde yazılı uyarı tutanağı düzenlenmelidir.
- İSG Onaylı Defteri Takibi ve OSGB Sigortası: Uzman ve hekimin Onaylı Defter'e yazdığı her tespitin kapatıldığı fotoğraflı ve tarihli tutanakla belgelenmeli; OSGB sözleşmesine mesleki mali sorumluluk sigortası şartı konulmalıdır.
- Meslek Hastalığı Tespit Davasında Taraf Müdahalesi: İşçinin açtığı meslek hastalığı tespit davası doğrudan sonraki SGK rücuunu etkileyeceğinden, işveren bu davada illiyet bağı ve önceki işyerleri savunmasını ilk aşamadan itibaren aktif biçimde yürütmelidir.
X. Sonuç
Sanayi tesislerinde meslek hastalığı riski ve SGK kusur rücu davaları, yalnızca kaza anında değil yıllar boyunca biriken İSG ve sağlık gözetimi belgeleriyle yönetilen teknik davalardır. Çalışmanın ana sonuçları şunlardır:
- OSGB Sözleşmesi İşvereni Kurtarmaz Ama İç Rücu Sağlar: 6331 SK m. 4/2 uyarınca işverenin gözetim borcu baki kalır; ancak OSGB'nin ihmal ve hatalı muayeneleri için TBK m. 112 kapsamında iç rücu davası ve mesleki sorumluluk poliçesi işletilebilir.
- İşe Giriş Muayeneleri ve Çoklu İşveren İlliyeti Hayati Önemdedir: İşçinin önceki fabrikalardaki maruziyetinin ayrıştırılması ve son işverenin hastalığı ağırlaştırmadığının kanıtlanması bazal tıbbi kayıtlara bağlıdır.
- SGK Rücu Davalarında Bilirkişi İncelemesi ve Tavan Hesabı Belirleyicidir: Müfettiş raporuyla bağlı kalmadan kaçınılmazlık indirimi, işçi kusuru ve gerçek zarar tavan sınırı denetimi talep edilmelidir.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (m. 4–8) ve İSG Hizmetleri Yönetmeliği
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (m. 14 ve m. 21)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m. 49, m. 112, m. 146)
- Yargıtay 10. Hukuk Dairesi ve 21. / 9. Hukuk Dairesi Meslek Hastalığı ve Rücu İçtihatları
Bu makale 2026-11-13 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili Makaleler
-
İş Kazası Bildirimi ve SGK Süreci
5510 sayılı Kanun ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında iş kazası bildirimi, SGK başvuru süreleri,... -
Özel Okul ve Eğitim Kurumları Hukuku (5580 SK): Öğretmen Belirli Süreli İş Sözleşmeleri ve MEB Denetimleri
5580 sayılı Kanun m. 9 uyarınca özel okul öğretmenlerinin belirli süreli iş sözleşmeleri, Yargıtay İBK (2017/1 E.,... -
İşverenler İçin Haklı Nedenle Derhal Fesih (İş Kanunu m. 25/II — SGK Kod 42–50), Tutanak Tutma ve Savunma Alma Rehberi
4857 sayılı İş Kanunu m. 25/II (SGK çıkış kodları 42-50) kapsamında işverenin haklı nedenle derhal fesih şartları,... -
İş Sözleşmesinde Eğitim Gideri Karşılığı Cezai Şart (Mecburi Hizmet Taahhüdü): İstifa Eden Çalışandan Eğitim Masraflarının Tahsili
6098 sayılı TBK m. 420 uyarınca tek taraflı cezai şart yasağının istisnası olan belgelendirilmiş gerçek eğitim gideri... -
Genel Müdür, CEO ve Üst Düzey Yöneticilerin İşe İade ve Fazla Mesai Davaları: "İşveren Vekili" Kriteri ve Kendi Mesaisini Belirleme Kuralı
4857 sayılı İş Kanunu m. 18/son kapsamında genel müdür, CEO ve üst düzey yöneticilerin işe iade davası engeli, ticaret...
Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları
Hayır. 6331 sayılı Kanun m. 4/2 uyarınca işyeri dışındaki uzman kişi veya OSGB'lerden hizmet alınması işverenin İSG sorumluluklarını ortadan kaldırmaz. İşveren riskleri gidermek ve denetlemekle aslen sorumludur; ancak OSGB kendi sözleşmesel görevini ihmal etmişse işveren OSGB'ye iç rücu davası açabilir.
5510 sayılı Kanun m. 21 uyarınca işverenin iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırı kusurlu hareketi sabit olursa, SGK sigortalıya bağladığı sürekli iş göremezlik gelirinin ilk peşin sermaye değerini (PSD) ve tedavi masraflarını işverenin kusuru oranında ve işçinin gerçek zarar tavanıyla sınırlı olarak rücu eder.
İşe giriş muayenesi yapılmamışsa veya son fabrikadaki maruziyet mevcut hastalığı ilerletmişse son işveren maruziyet süresi ve önlem eksikliği oranında sorumlu tutulabilir. Buna karşılık işe giriş tıbbi kayıtlarıyla hastalığın önceki işyerinde oluştuğu ve son fabrikada ortam maruziyetinin sınır altında kaldığı ispatlanırsa kusur önceki işverenlere yöneltilir.
Evet, değiştirilebilir. SGK müfettişlerinin raporları idari inceleme niteliğinde olup mahkemeyi kesin olarak bağlamaz. İşveren İş Mahkemesinde itiraz ederek üniversitelerin ilgili bilim dallarından uzman İSG bilirkişi kurulunca yeniden kusur ve kaçınılmazlık incelemesi yaptırabilir.
SGK'nın 5510 SK m. 21 uyarınca açtığı rücu davaları 10 yıllık zamanaşımına tabidir. Bu süre iş kazası veya meslek hastalığının olduğu tarihten değil, Kurum tarafından bağlanan gelirin yetkili makamca onaylandığı (tahsis) tarihinden itibaren işlemeye başlar.
Kural olarak yönetmelikte her hastalık için belirlenen yükümlülük süresi içinde hastalığın ortaya çıkması aranır; ancak süre aşılmış olsa bile Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu'nun kararı ve kesin bilimsel tıbbi delillerle hastalığın yapılan işten kaynaklandığı ispatlanırsa meslek hastalığı sayılabilir.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için mutlaka bir avukata danışılması tavsiye edilir.







