Işıkoğlu Partners Avukatlık ve Danışmanlık
IŞIKOĞLU
PARTNERS
Avukatlık & Danışmanlık
25+
Uzmanlık Alanı
%100
Kesintisiz İletişim & Hizmet
%100
Şeffaflık
3
Avukat

Değerlerimiz

Öncü İlkelerimiz & Değerlerimiz
01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Avukatlarımız

Hukuki Görüşler & Makaleler

Tüm Makaleleri Gör →

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Işıkoğlu Partners Hukuk Kütüphanesi ve Adalet Heykeli
Biz Kimiz?

Genç, dinamik ve yenilikçi ekibimizle; geleneksel hukuk alanlarındaki uzmanlığımızı çağımızın dijital ve modern ihtiyaçlarıyla birleştiriyoruz.

Biz, tamamen genç ve dinamik bir ekip olarak kurduğumuz hukuk ofisimizde; enerjimizi, günceli yakalama becerimizi ve yenilikçi bakış açımızı müvekkillerimize en iyi şekilde yansıtmayı hedefliyoruz.

Hukukun temel taşlarını oluşturan Ticaret ve Şirketler Hukuku, Ceza Hukuku, İcra Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Miras Hukuku, Medeni Hukuk ve İş Hukuku gibi klasik alanlarda sağlam bir bilgi birikimi ve disiplinli bir çalışma anlayışına sahibiz. Bu alanlarda müvekkillerimize güven veren, köklü ve çözüm odaklı bir yaklaşım benimsiyoruz.

Ancak bununla yetinmiyor, çağın hızla değişen ihtiyaçlarına da aynı kararlılıkla yanıt veriyoruz. Teknolojinin, girişimciliğin ve dijital dünyanın hayatın merkezine oturduğu günümüzde; E-Ticaret Hukuku, KVKK & Veri Koruma Hukuku, Bilişim Hukuku, Startup ve Yatırım Hukuku, Kripto & Fintech Hukuku, Dijital Medya ve İnfluencer Hukuku, Oyun ve E-Spor Hukuku, Yapay Zekâ ve Teknoloji Hukuku gibi modern hukuk alanlarında da yenilikçi çözümler sunuyoruz.

Gençliğimizden aldığımız dinamizm ve teknolojiye olan hâkimiyetimiz sayesinde, geleneksel hukuk disiplinlerini modern dünyanın ihtiyaçlarıyla birleştiriyor; müvekkillerimizin karşılaşabileceği her türlü soruna yaratıcı, hızlı ve etkili hukuki çözümler üretiyoruz.

Bizim için hukuk yalnızca mevcut sorunları çözmek değil, aynı zamanda müvekkillerimizin gelecek planlarını güvenle şekillendirebilmeleri için önleyici ve yol gösterici bir güçtür. Bu nedenle hedefimiz, müvekkillerimizin yalnızca hukuki süreçlerini yönetmek değil; aynı zamanda yeni çağın sunduğu fırsatları en güvenli ve en verimli şekilde değerlendirmelerine yardımcı olmaktır.

Avukatlarımız

Öncü İlkelerimiz

01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Kariyer Fırsatları

Işıkoğlu Hukuk Bürosu, etik değerlere bağlı, disiplinli ve çözüm odaklı bir ekip kültürüne sahiptir.

Ekip üyelerimiz; işbirliği, şeffaf iletişim ve sürekli gelişim prensipleriyle çalışır.

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Faaliyet Alanlarımız

Işıkoğlu Hukuk, ticari şirketlerden teknoloji girişimlerine, fikri mülkiyetten kripto & fintech hukuku ve yapay zeka odaklı danışmanlığa kadar geniş yelpazede uzman hukuk hizmeti sunar. Müvekkil odaklı yaklaşımımız, üstün dürüstlük ve şeffaflık ilkeleriyle her zaman kesintisiz iletişim sağlar.

01
-

Işıkoğlu Partners

Bu uzmanlık alanındaki sözleşme, uyum ve uyuşmazlık süreçleriniz için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.

WhatsApp'tan Sorun İletişim Formu ile Yazın →

Diğer Uzmanlık Alanları

Bu Alandaki Makalelerimiz

Ekibimiz

Geleneksel hukuk disiplinlerindeki sağlam birikimini çağımızın dijital, finansal ve teknolojik ihtiyaçlarıyla birleştiren; müvekkil odaklı temsil, şeffaf iletişim ve titiz dosya takibi ilkeleriyle çalışan avukat kadromuz.

Öncü İlkelerimiz

01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Kariyer Fırsatları

Işıkoğlu Hukuk Bürosu, etik değerlere bağlı, disiplinli ve çözüm odaklı bir ekip kültürüne sahiptir.

Ekip üyelerimiz; işbirliği, şeffaf iletişim ve sürekli gelişim prensipleriyle çalışır.

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Işıkoğlu Partners Avukat

İletişim

E-Posta: iletisim@isikoglupartners.com
Telefon: +90 531 869 3827
WhatsApp'tan Sorun
AVUKAT
-

Deneyim & Pratik

    Çalışma Alanları

      Konu Başlıkları
      Toplam 1.095 Hukuki Makale & Rehber
      Yükleniyor...

      İş Hukukunda İkale (Bozma) Sözleşmesi ve İbraname (TBK m. 420) Geçerlilik Şartları: Makul Yarar Kriteri, GVK m. 25/7 Vergi İstisnası ve İşe İade Davası

      6098 sayılı TBK m. 26 ve m. 420 ile 4857 sayılı İş Kanunu m. 18-21 kapsamında ikale (bozma) sözleşmesi ve ibranamenin geçerlilik şartları; Yargıtay 9. HD makul yarar (ek menfaat) kriteri, 1 aylık bekleme süresi, GVK m. 25/7 gelir vergisi istisnası ve işe iade davası — kapsamlı hukuki rehber.

      İş Hukuku Yazar: Av. Oğuzhan Çıngı Okuma Süresi: 23 dk (4852 kelime) Son Güncelleme: 2026-11-19

      Özet

      Kurumsal insan kaynakları yönetiminde ve iş sözleşmelerinin sonlandırılması süreçlerinde işverenler ile çalışanlar arasında en sık uyuşmazlık doğuran iki hukuki kurum, ikale (karşılıklı bozma) sözleşmesi ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 420 kapsamındaki ibranamedir. 4857 sayılı İş Kanunu'nda açıkça düzenlenmeyen ancak TBK m. 26 sözleşme özgürlüğü ilkesine dayanan ikale sözleşmesi, iş akdini fesih olmaksızın tarafların ortak iradesiyle sona erdirmekte; bu nedenle işçiyi 4857 sayılı Kanun m. 18–21 kapsamındaki iş güvencesinden (işe iade davası açma hakkından) ve 4447 sayılı Kanun kapsamındaki işsizlik ödeneğinden yoksun bırakmaktadır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, iş güvencesinin dolanılmasını önlemek amacıyla ikale sözleşmelerini sıkı bir "makul yarar (ek menfaat)" denetimine tabi tutmakta; özellikle ikale teklifinin (icabın) işverenden geldiği hallerde işçiye kıdem ve ihbar tazminatları karşılığının yanı sıra en az 3 ila 6 aylık brüt ücreti tutarında ek bir mali menfaat ödenmemişse ikaleyi geçersiz sayarak işe iade kararı vermektedir. Öte yandan, işten ayrılış günü ikale protokolünün içine veya ayrı bir sayfaya eklenen "tüm haklarımı aldım, işvereni ibra ederim" şeklindeki kayıtlar, TBK m. 420/2'deki emredici 1 aylık bekleme süresi, alacak kalemlerinin tek tek miktarlarıyla gösterilmesi ve banka kanalıyla noksansız ödeme şartlarına uyulmadığı takdirde kesin olarak hükümsüz (yalnızca ödenen tutar kadar makbuz hükmünde) kabul edilmektedir. Bu çalışmada ikale sözleşmesinin ve ibranamenin geçerlilik koşulları, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (GVK) m. 25/7 vergi istisnası, 5510 sayılı Kanun m. 80 SGK prim muafiyeti, arabuluculuk tutanaklarının etkisi ve işe iade davası süreci tüm boyutlarıyla incelenmektedir.

      Bu makale son olarak 19 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.


      I. Giriş — İş Sözleşmesinin Karşılıklı Anlaşmayla Sona Erdirilmesi (İkale) ve İbraname Ayrımı

      İş Hukuku uygulamasında iş sözleşmeleri çoğunlukla işçi veya işverenin tek taraflı irade beyanıyla (fesih bildirimiyle) yahut belirli sürenin dolması ve ölüm gibi kendiliğinden sona erme nedenleriyle ortadan kalkmaktadır. Bununla birlikte, gerek çok uluslu şirketlerin yeniden yapılanma (organizasyonel küçülme) süreçlerinde gerekse üst düzey beyaz yakalı yöneticilerin ve uzman personelin işten ayrılışlarında, fesih prosedürünün barındırdığı uzun yargılama risklerini bertaraf etmek amacıyla "ikale sözleşmesi" (bozma sözleşmesi / karşılıklı sonlandırma anlaşması) yaygın bir çıkış yöntemi olarak tercih edilmektedir.

      Ne var ki uygulamada "ikale sözleşmesi" ile işçinin işverenden olan alacaklarını sıfırlayan "ibraname" (ibra sözleşmesi — TBK m. 420) kavramları sıklıkla birbirine karıştırılmakta; hatta çoğu zaman işten çıkış günü işçiye imzalatılan tek bir belgede hem sözleşmenin karşılıklı anlaşmayla feshedildiği hem de işverenin geçmişe dönük tüm işçilik alacaklarından (fazla mesai, prim, yıllık izin, kıdem ve ihbar) ibra edildiği yazılmaktadır. Oysa bu iki kurumun hukuki amacı, yasal dayanağı ve geçerlilik şartları birbirinden tamamen farklıdır: İkale sözleşmesi mevcut iş ilişkisini geleceğe yönelik olarak ortadan kaldıran bir tasfiye sözleşmesi iken; ibraname doğmuş ve muaccel olmuş bir borcu ifa dışında sona erdiren ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 420. maddesindeki çok sıkı şekil ve süre şartlarına tabi tutulan özel bir borç sona erdirme anlaşmasıdır.

      Bu makalede; 4857 sayılı İş Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin güncel içtihatları ışığında ikale sözleşmelerinin geçerlilik kriterleri, "makul yarar" ilkesi, TBK m. 420 ibraname denetimi, vergisel ve sosyal güvenlik boyutları ile geçersiz ikaleye karşı açılacak işe iade ve işçilik alacağı davaları sistematik olarak incelenmektedir.

      6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 420/2 (Ceza Koşulu ve İbra):
      "İşçinin işverenden alacağına ilişkin ibra sözleşmesinin yazılı olması, ibra tarihi itibarıyla sözleşmenin sona ermesinden başlayarak en az bir aylık sürenin geçmiş bulunması, ibra konusu alacağın türünün ve miktarının açıkça gösterilmesi, ödemenin hak tutarına nazaran noksansız ve banka aracılığıyla yapılması şarttır. Bu unsurları taşımayan ibra sözleşmeleri veya ibraname kesin olarak hükümsüzdür."

      II. İkale (Bozma) Sözleşmesinin Hukuki Niteliği ve Fesihten Farkları (İş Güvencesi ve İşsizlik Ödeneği Boyutu)

      Kelime anlamı itibarıyla "bozma" veya "ortadan kaldırma" demek olan ikale, 4857 sayılı İş Kanunu'nda doğrudan düzenlenmiş bir sözleşme tipi değildir. Hukuki dayanağını Borçlar Hukuku'nun temel direği olan sözleşme özgürlüğü ilkesinden (Anayasa m. 48 ve 6098 sayılı TBK m. 26) almaktadır. Nasıl ki taraflar özgür iradeleriyle bir iş sözleşmesi kurabiliyorlarsa, yine karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlarıyla (icap ve kabul — TBK m. 1) mevcut iş sözleşmesini sona erdirme yönünde yeni bir sözleşme (bozma sözleşmesi) akdedebilirler.

      A. İkale Bir "Fesih" Değildir: Doğurduğu Üç Kritik Hukuki Sonuç

      İkale sözleşmesini işçi veya işveren feshinden ayıran en temel özellik, ortada tek taraflı bir fesih işleminin bulunmamasıdır. İş sözleşmesinin fesih yoluyla değil de ikale (anlaşma) yoluyla sona ermesi, işçi açısından kanundan doğan üç temel hakkın kendiliğinden düşmesine yol açar:

      1. İş Güvencesinden (İşe İade Davası Hakkından) Feragat: 4857 sayılı İş Kanunu m. 18–21 uyarınca işe iade davası açılabilmesinin ilk ön koşulu, iş sözleşmesinin "işveren tarafından feshedilmiş olmasıdır". Geçerli bir ikale sözleşmesi bulunduğunda iş akdi işveren feshiyle değil tarafların ortak anlaşmasıyla sona erdiğinden, işçi işe iade davası açamaz; boşta geçen süre ücreti (4 aya kadar) ve iş güvencesi tazminatı (4–8 aylık ücret) talep edemez.
      2. Kanuni Kıdem ve İhbar Tazminatı Hakkının Doğmaması (Sözleşmesel Kararlaştırma Zorunluluğu): 1475 sayılı İş Kanunu m. 14'te kıdem tazminatına hak kazanma halleri sınırlı sayıda (numerus clausus) sayılmış olup, "ikale (anlaşma)" bu kanuni sebepler arasında yer almaz. Keza 4857 sayılı Kanun m. 17'deki ihbar tazminatı da yalnızca tek taraflı fesihte söz konusu olur. Dolayısıyla ikalede işçiye ödenecek kıdem ve ihbar tazminatı karşılıkları kanundan kendiliğinden doğmaz; ancak ikale sözleşmesinde taraflarca açıkça kararlaştırılması şartıyla sözleşmesel bir alacak olarak doğar.
      3. İşsizlik Ödeneğinden (İşsizlik Maaşından) Yararlanamama: 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu m. 51 uyarınca işsizlik ödeneğine hak kazanılabilmesi için sigortalının kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalması şarttır. İkale sözleşmesinde işçi kendi iradesini de katarak işten ayrılmayı kabul ettiğinden (SGK işten ayrılış bildirgesinde Kod 22 — Diğer Nedenler bildirildiğinden), İŞKUR tarafından işçiye işsizlik ödeneği bağlanmamaktadır.
      Dikkat — İş Güvencesini Dolanma Yasağı (Kanuna Karşı Hile): İkale sözleşmesi yukarıda görüldüğü üzere işçiyi hem işe iade davası açma hakkından hem de İŞKUR işsizlik ödeneğinden mahrum bıraktığı için, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi ikale sözleşmelerine "adi bir borçlar hukuku sözleşmesi" gözüyle bakmamaktadır. İşverenin geçerli bir fesih sebebi bulunmadığı halde işe iade davası riskinden kurtulmak amacıyla işçiye salt kanuni tazminatlarını vererek ikale imzalatması "iş güvencesi hükümlerini dolanma (kanuna karşı hile)" olarak nitelendirilmekte ve sıkı bir makul yarar denetimine tabi tutulmaktadır.

      III. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin "Makul Yarar (Ek Menfaat)" Kriteri ve Teklifin (İcabın) Kimden Geldiği Sorunu

      Bir ikale sözleşmesinin hukuken geçerli kabul edilip edilmeyeceğini belirleyen en önemli ölçüt, Yargıtay içtihatlarıyla geliştirilen "Makul Yarar (Ek Menfaat) Kriteri"dir. Yüksek Mahkeme, hayatın olağan akışına göre hiçbir işçinin durup dururken, hiçbir ek avantaj elde etmeksizin iş güvencesinden ve işsizlik ödeneğinden vazgeçmeyeceği karinesinden hareket etmektedir. Makul yarar değerlendirmesinde ikale teklifinin (icabın) hangi taraftan geldiğine göre ikili bir ayrım yapılmaktadır: Bu konuda ayrıntılı bilgi için İş Kazası Tazminat Davası: Süreç ve Sorumluluk başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.

      A. İkale Teklifinin (İcabın) İşverenden Gelmesi Hali: Kıdem + İhbar + Ek Menfaat Zorunluluğu

      Eğer iş sözleşmesini anlaşmayla sonlandırma önerisi işverenden gelmişse (örneğin şirket küçülmeye gidiyor, departmanı kapatıyor veya performans/uyum gerekçesiyle işçiyi çağırıp anlaşmalı ayrılık teklif ediyorsa), ikalenin geçerli olabilmesi için işçiye:

      • Sözleşme işverence feshedilmiş olsaydı hak kazanacağı kıdem tazminatı ve ihbar tazminatının tam karşılığının ödenmesi YETMEZ! (Çünkü işveren tek taraflı feshetseydi zaten kıdem ve ihbar tazminatını ödemek zorundaydı; üstelik işçi hem işsizlik maaşı alacak hem de işe iade davası açabilecekti.)
      • Kıdem ve ihbar tazminatı tutarlarına ilaveten, işçinin feragat ettiği iş güvencesini ve işsizlik ödeneği kaybını telafi edecek nitelikte "makul bir ek menfaat (ikale paketi / ek tazminat)" ödenmesi şarttır!
      Yargıtay Uygulamasında "En Az Kaç Maaş" Ek Menfaat Makul Yarar Sayılır? Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin yerleşik kararlarında makul yararın tutarı işçinin kıdemine, unvanına, yaşına ve yeni iş bulma olanaklarına göre somut olay bazında değerlendirilmekle birlikte; icabın işverenden geldiği hallerde kıdem ve ihbar tazminatı karşılıklarına ek olarak; kıdemi az olan işçilerde en az 2–3 aylık brüt ücret, kıdemi yüksek veya işe iade davasında en az 4 ay boşta geçen süre + 4 ay iş güvencesi tazminatı alabilecek konumda olan işçilerde ise en az 4 ila 6 aylık brüt ücret tutarında ek menfaat ödenmesi makul yarar standardı olarak kabul edilmektedir. Yalnızca kıdem ve ihbar tazminatı ödenerek (veya 1 maaşın altında sembolik bir ek ödeme yapılarak) imzalatılan ikale sözleşmeleri geçersiz sayılmakta ve işlem "işverenin geçersiz feshi" kabul edilerek işçinin işe iadesine karar verilmektedir.

      B. İkale Teklifinin (İcabın) İşçiden Gelmesi Hali

      Normal şartlarda kendi isteğiyle işten ayrılan (istifa eden) bir işçi ne kıdem tazminatı ne de ihbar tazminatı alabilir; hatta işverene ihbar öneli kadar çalışma veya ihbar tazminatı ödeme borcu altına girer. Bu nedenle, eğer ikale yapma teklifi tamamen işçinin kendi özgür iradesiyle işçiden gelmişse (örneğin işçi başka bir şehirde veya rakip olmayan başka bir sektörde iş bulmuş, kendi işini kuracak ya da ailevi nedenlerle ayrılmak istiyor ancak kıdem tazminatını yakmak istemiyorsa), işverenin bu teklifi kabul ederek işçiye yalnızca kıdem tazminatına (veya kıdem + ihbar tazminatına) karşılık gelen tutarı ödemesi başlı başına işçi lehine büyük bir makul yarardır!

      Dolayısıyla ikale talebinin işçiden geldiği hallerde ayrıca 3–4 maaşlık bir "ek menfaat" ödenmesi şartı aranmaz. Ancak çok önemli bir ispat kuralı vardır: Uygulamada işverenler ek tazminat ödememek için matbu dilekçelerle işçiden "Ailevi nedenlerle iş sözleşmemin ikale yoluyla sonlandırılmasını talep ederim" şeklinde bilgisayar çıktısı veya dikte edilmiş dilekçeler almaktadır. Yargıtay, aynı tarihte birden fazla işçiden benzer matbu dilekçeler alınmasını veya ortada işçinin ayrılmasını gerektiren somut/gerçek bir neden yokken işçiden talep gelmiş gibi gösterilmesini inandırıcı bulmamakta; gerçekte teklifin işverenden geldiğini kabul ederek ek menfaat şartını aramaktadır.


      IV. İkale Sözleşmesinde İrade Fesadı (TBK m. 30–39), Baskı Altında İmza ve İhtirazi Kayıt (Çekince) Konulması

      Bir ikale sözleşmesinin makul yarar içermesinin yanı sıra, işçinin serbest iradesinin ürünü olması ve 6098 sayılı TBK m. 30–39 anlamında yanılma (hata), aldatma (hile) veya korkutma (ikrah) ile sakatlanmamış olması gerekir.

      A. Hangi Hallerde İşçinin İradesi Fesada Uğramış Sayılır?

      • "İmzalamazsan Tazminatsız (Kod 29 / Haklı Fesihle) Atarız" Tehdidi: İşçinin insan kaynakları veya yöneticiler tarafından bir odaya kapatılarak, avukatıyla veya ailesiyle görüşmesine dahi fırsat verilmeden "Ya şimdi bu ikaleyi imzalayıp içerideki tazminatını alırsın ya da tutanak tutup seni tazminatsız kovarız, yıllarca mahkemede uğraşırsın" şeklinde baskı altına alınması TBK m. 37 anlamında korkutma (ikrah) teşkil eder ve ikaleyi geçersiz kılar.
      • İhtirazi Kayıt (Çekince) Konulması İkaleyi Doğrudan Geçersiz Kılar: İkale, tarafların tam bir irade uyuşmasıyla sözleşmeyi sonlandırmasıdır. Eğer işçi ikale sözleşmesini imzalarken imzasının yanına "Fazlaya ilişkin dava ve talep haklarım saklıdır", "İhtirazi kayıtla imzalıyorum" veya "İşe iade davası açma hakkım saklı kalmak kaydıyla" şeklinde bir çekince (ihtirazi kayıt) düşmüşse, Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin kesin içtihadına göre ortada iş akdinin sona erdirilmesi konusunda irade uyuşması oluşmamıştır! İhtirazi kayıtla imzalanan ikale sözleşmesi hukuken yok hükmündedir ve işlem doğrudan işveren feshi sayılarak işe iade davası kabul edilir.

      V. 6098 Sayılı TBK m. 420 Kapsamında İş Hukukunda İbranamenin Sıkı Geçerlilik Şartları

      1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 420. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları, iş hukukunda on yıllarca süren "işten çıkarken imzalatılan matbu ibraname" sorununa kesin ve emredici kurallarla son vermiştir. Kanun koyucu, işçinin işverenden olan alacaklarına ilişkin ibra sözleşmesinin (ibranamenin) geçerli olabilmesi için dört kümülatif (birlikte gerçekleşmesi zorunlu) geçerlilik şartı öngörmüştür. Bu dört şarttan tek bir tanesi dahi eksikse ibraname kesin olarak hükümsüzdür (mutlak butlan):

      1. Yazılı Şekil Şartı: İbra sözleşmesi yazılı olarak yapılmalıdır (adi yazılı şekil yeterlidir; ancak bilgisayar çıktısı üzerindeki imzanın işçiye ait olduğu ve metnin sonradan doldurulmadığı açık olmalıdır).
      2. Sözleşmenin Sona Ermesinden İtibaren En Az 1 Aylık Bekleme Süresi: İbra tarihi itibarıyla, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten başlayarak en az bir aylık sürenin geçmiş bulunması şarttır! Örneğin iş sözleşmesi 15 Kasım 2026 tarihinde sona ermişse, 15 Aralık 2026 tarihinden önce alınan tüm ibranameler kesin olarak geçersizdir. Kanun koyucu bu 1 aylık bekleme süresiyle, işçinin işten çıkarken tazminatını bir an önce alabilme telaşı ve ekonomik baskısı altında (henüz banka hesabına para yatmadan) imza atmasını engellemeyi amaçlamıştır. (İleri tarih atılarak — örneğin işten çıkış günü 1 ay sonrasının tarihi yazılarak — alınan ibranamelerin gerçeğe aykırı olduğu tanık veya ödeme tarihleriyle kanıtlandığında ibraname yine geçersiz sayılır.)
      3. İbra Konusu Alacağın Türünün ve Miktarının Açıkça Gösterilmesi: İbranamede hangi alacak kaleminin ne miktarda ödendiği tek tek ve rakamsal olarak yazılmalıdır (örneğin: "Kıdem tazminatı: 240.000 TL, Fazla mesai ücreti: 45.000 TL, Yıllık izin ücreti: 30.000 TL"). Uygulamada sıkça rastlanan "Kıdem, ihbar, fazla mesai, UBGT, hafta tatili ve prim dahil bilumum işçilik alacaklarımın tamamını aldım, işvereni külliyen ibra ederim" şeklindeki miktarsız ve genel (soyut) ibra ifadeleri kesin olarak hükümsüzdür! Hangi alacak kaleminin karşısında rakam yazmıyorsa o alacak kalemi hiç ibra edilmemiş sayılır.
      4. Ödemenin Hak Tutarına Nazaran Noksansız ve Banka Aracılığıyla Yapılması: İbranamede yazılı olan tutarların elden nakit olarak değil, mutlaka banka (veya PTT) kanalıyla işçinin hesabına yatırılmış olması ve yapılan ödemenin işçinin gerçek hak tutarına göre noksansız (eksiksiz) olması zorunludur.

      VI. İkale Protokolü İçine Yazılan İbra Maddelerinin Geçersizliği ve "Makbuz Hükmünde" Sayılma İlkesi

      Şirketler Hukuku ve kurumsal İK departmanlarının en sık düştüğü hukuki yanılgı; işten ayrılış günü imzalanan ikale sözleşmesinin son maddesine "Taraflar işbu ikale protokolü ile birbirlerini tüm işçilik alacakları yönünden gayrikabili rücu olarak ibra etmişlerdir" şeklinde bir madde eklediklerinde işçinin sonradan fazla mesai, prim veya eksik kıdem tazminatı davası açamayacağını zannetmeleridir.

      Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin yerleşik ve tavizsiz içtihadına göre; bir belgenin başlığının "İkale Sözleşmesi" veya "Karşılıklı Sonlandırma Protokolü" olması, o belgenin içindeki ibra (borcu sona erdirme) maddelerini TBK m. 420 denetiminden kurtarmaz!

      • 1 Aylık Süre Kuralına Takılma: İkale sözleşmesi doğası gereği iş sözleşmesi henüz devam ederken veya iş sözleşmesinin sona erdiği gün imzalanır. Oysa TBK m. 420/2 uyarınca geçerli bir ibra ancak iş sözleşmesi sona erdikten en az 1 ay sonra imzalanabilir. Bu nedenle ikale sözleşmesinin içine konulan ibra hükümleri, 1 aylık bekleme süresi şartını sağlamadığı için her halükarda geçersizdir!
      • Makbuz Hükmü (TBK m. 420/3): TBK m. 420/3 uyarınca; "Hakkın gerçek tutarda ödendiğini ihtiva etmeyen ibra sözleşmeleri veya ibra beyanını muhtevi diğer ödeme belgeleri, içerdikleri tutarla sınırlı olarak makbuz hükmündedir. Bu hâlde dahi, ödemelerin banka aracılığıyla yapılmış olması zorunludur." Dolayısıyla işçi, geçerli bir ikale sözleşmesi imzalamış olsa bile, eğer geçmiş döneme ait ödenmemiş fazla mesai, hafta tatili, UBGT, satış primi veya eksik hesaplanmış giydirilmiş brüt ücret farkı varsa; ikalede bankadan ödenen tutarlar sadece "makbuz" sayılarak mahsup edilir ve işçi bakiye alacakları için dava açabilir!
      • Kurumsal Çözüm (İki Aşamalı Takvim): İşverenin hem iş sözleşmesini anlaşmayla sonlandırmak hem de geçerli bir ibraname almak istemesi halinde; ayrılış günü yalnızca ödemeleri ve ek menfaati düzenleyen İkale Sözleşmesi imzalanmalı ve ödemeler bankadan yapılmalı; işten ayrılış tarihinden itibaren en az 1 tam ay geçtikten sonra ise kalem kalem ödenmiş tutarları gösteren ayrı bir TBK m. 420 İbranamesi imzalanmalıdır.

      VII. İkale Tazminatında Gelir Vergisi İstisnası (GVK m. 25/7) ve SGK Prim Muafiyeti (5510 SK m. 80)

      İkale sözleşmesi kapsamında işçiye ödenen "kıdem tazminatı karşılığı", "ihbar tazminatı karşılığı" ve "ek menfaat (ikale paketi / iş kaybı tazminatı)" kalemlerinin nasıl vergilendirileceği ve SGK primine tabi olup olmayacağı, Vergi Hukuku ve bordro uygulamaları açısından büyük önem taşımaktadır.

      A. 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu m. 25/7 Kapsamında Kıdem Tazminatı Tavanı İstisnası

      7103 sayılı Kanun ve ardından 7162 sayılı Kanun ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun (GVK) 25. maddesinin birinci fıkrasının (7) numaralı bendinde yapılan düzenleme uyarınca; 1475 sayılı Kanun'a göre ödenen kıdem tazminatlarının yanı sıra, "karşılıklı sonlandırma sözleşmesi veya ikale sözleşmesi kapsamında ödenen tazminatlar, iş kaybı tazminatları, iş sonu tazminatları, iş güvencesi tazminatları gibi çeşitli adlar altında yapılan ödemeler ve yardımlar" da gelir vergisi istisnası hesabına dahil edilmiştir:

      193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu m. 25/1-7 (b) Bendi:
      "Hizmet erbabının tabi olduğu mevzuata göre bu bendin (a) alt bendinde belirtilen istisna tutarının hesabında dikkate alınmak şartıyla, karşılıklı sonlandırma sözleşmesi veya ikale sözleşmesi kapsamında ödenen tazminatlar, iş kaybı tazminatları, iş sonu tazminatları, iş güvencesi tazminatları gibi çeşitli adlar altında yapılan ödemeler ve yardımlar (Bu bendin (a) ve (b) alt bentlerinde yer alan ödemelerin toplam tutarının, çalışılan her tam yıl için en yüksek Devlet memuruna ödenen azami emekli ikramiyesini aşan kısmı ücret olarak vergilendirilir.)"

      Bu yasal düzenleme uyarınca ikale ödemelerinin vergilendirme rejimi şu şekilde işlemektedir:

      1. Kıdem Tazminatı Tavanına Kadar Gelir Vergisi İstisnası: İkale sözleşmesi kapsamında işçiye ödenen kıdem tazminatı karşılığı ile ek tazminat (ikale paketi) ödemelerinin toplamı, işçinin her bir tam çalışma yılı için geçerli olan kıdem tazminatı tavanını (en yüksek Devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenen azami emekli ikramiyesi tutarını) aşmıyorsa, bu tutarın tamamı gelir vergisinden müstesnadır; yalnızca binde 7,59 oranında damga vergisi kesilir.
      2. Tavanı Aşan Kısmın Ücret Olarak Vergilendirilmesi: İşçinin brüt ücreti kıdem tazminatı tavanının üzerindeyse veya kıdem tazminatı karşılığına ilaveten ödenen 3–6 maaşlık ek menfaat (ikale tazminatı) ve ihbar tazminatı karşılığı eklendiğinde toplam ödeme [Kıdem Yılı × Güncel Kıdem Tazminatı Tavanı] tutarını aşıyorsa; yalnızca bu tavanı aşan kısım GVK m. 61 ve m. 103 uyarınca kümülatif gelir vergisi matrahına eklenerek artan oranlı (%15–%40) gelir vergisi stopajına (ve damga vergisine) tabi tutulur.

      B. 5510 Sayılı Kanun m. 80/1-b Uyarınca SGK Sigorta Primi Muafiyeti

      Sosyal güvenlik primi bakımından ise işveren ve işçi lehine çok daha geniş bir muafiyet mevcuttur. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m. 80/1-b ve SGK İşveren Uygulama Tebliği uyarınca; kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödemeler ile ikale (bozma) sözleşmesi sonucunda iş sözleşmesinin sona ermesi nedeniyle ödenen tazminatlar prime esas kazanca dahil edilmez! Dolayısıyla ikale sözleşmesi kapsamında ödenen kıdem/ihbar karşılıkları ve ek ikale tazminatı (kıdem tazminatı tavanını aşsa dahi) SGK sigorta priminden ve işsizlik sigortası priminden tamamen muaftır.


      VIII. İhtiyari ve Dava Şartı Arabuluculuk Tutanaklarının (7036 SK m. 3 ve 6325 SK m. 18) İkale ve İbraname Karşısındaki Durumu

      Uygulamada bazı işverenlerin, TBK m. 420'deki 1 aylık bekleme süresini ve Yargıtay'ın ikale sözleşmelerindeki "makul yarar" denetimini aşmak amacıyla, henüz işyerinde çalışan veya o gün işten çıkarılan işçiyi doğrudan bir ihtiyari arabulucuya götürerek "arabuluculuk anlaşma belgesi" imzalattıkları görülmektedir. Çünkü 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m. 18/5 uyarınca; "Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde, üzerinde anlaşılan hususlar hakkında taraflarca dava açılamaz."

      Ancak Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işçi henüz çalışırken veya işten çıkarıldığı gün işverenin yönlendirmesiyle düzenlenen kurgusal (formel) ihtiyari arabuluculuk tutanaklarına karşı çok net bir içtihat geliştirmiştir:

      • Ortada Gerçek Bir Uyuşmazlık Yokken Düzenlenen İhtiyari Arabuluculuk Tutanaklarının İptali: İş sözleşmesi henüz sona ermeden, işçinin arabulucuyu kendisinin seçmediği, müzakere yapılmadığı, ücretin işverence ödendiği ve işçiye kanuni haklarının altında (veya makul yarar olmaksızın) ödeme yapılarak aynı gün içinde düzenlenen ihtiyari arabuluculuk tutanakları, TBK m. 420'deki 1 aylık ibra yasağını ve iş güvencesini dolanmaya yönelik kanuna karşı hile sayılmaktadır. Bu durumda işçi, "Arabuluculuk Anlaşma Belgesinin İptali" talebiyle birlikte işe iade veya işçilik alacağı davası açabilmektedir.
      • Gerçek Uyuşmazlık Sonrası Yapılan Arabuluculuk Anlaşması: Buna karşılık iş sözleşmesi gerçekten sona erdikten sonra, işçinin kendi iradesiyle (veya vekili aracılığıyla) dava şartı arabuluculuğa (7036 sayılı Kanun m. 3) ya da gerçek bir müzakere içeren ihtiyari arabuluculuğa başvurması sonucunda imzalanan anlaşma tutanakları ilam niteliğinde belge hükmündedir ve TBK m. 420'deki 1 aylık bekleme süresine tabi olmaksızın tam geçerlilik taşır.

      IX. İkale Sözleşmesi, Tek Taraflı İşveren Feshi ve TBK m. 420 İbraname Karşılaştırma Tablosu

      Karşılaştırma Kriteri İkale (Bozma) Sözleşmesi (TBK m. 26) İşverenin Geçerli Nedenle Feshi (4857 SK m. 17–18) İbraname (İbra Sözleşmesi — TBK m. 420)
      Hukuki Niteliği ve Amacı Mevcut iş sözleşmesini tarafların karşılıklı irade uyuşmasıyla sona erdiren iki taraflı sözleşme. İş sözleşmesini işverenin tek taraflı irade beyanıyla sona erdiren bozucu yenilik doğuran hak. Doğmuş işçilik alacaklarını sona erdiren özel borç tasfiye sözleşmesi.
      İmzalanma Zamanı İş sözleşmesi devam ederken veya sona erdirildiği gün imzalanır. Fesih bildirimi anında (ihbar önelli veya peşin ödemeli olarak) yapılır. İş sözleşmesi sona erdikten sonra en az 1 ay geçmedikçe imzalanamaz (TBK m. 420/2).
      Makul Yarar (Ek Menfaat) Şartı Teklif işverenden gelmişse kıdem + ihbar karşılığına ek olarak en az 3–6 maaş ek menfaat şarttır. Ek menfaat şartı yoktur; kanuni kıdem ve ihbar tazminatı ödenir. Ek menfaat aranmaz; ancak ibra edilen alacağın tam ve noksansız ödenmiş olması şarttır.
      İşe İade Davası (4857 SK m. 18–21) İkale geçerliyse işe iade davası açılamaz; makul yarar yoksa veya irade fesadı varsa ikale geçersiz sayılır ve işe iade kararı verilir. Fesih bildiriminden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurularak işe iade davası açılabilir. İbraname yalnızca para alacaklarına ilişkindir; geçerli bir ibraname dahi işe iade davası açılmasına tek başına engel olmaz.
      İşsizlik Ödeneği (4447 SK m. 51) SGK Kod 22 ile çıkış yapıldığından işçi işsizlik maaşı alamaz. SGK Kod 04 ile çıkış yapıldığından şartları sağlayan işçi işsizlik maaşı alır. İşten çıkış kodunu değiştirmez; çıkış nedenine göre belirlenir.
      Gelir Vergisi ve SGK Primi Toplam ödeme kıdem tazminatı tavanına kadar gelir vergisinden istisnadır (GVK m. 25/7); tavanı aşan kısım vergilendirilir. SGK priminden tamamen muaftır. Kıdem tazminatı tavana kadar gelir vergisinden istisnadır; ihbar tazminatı gelir vergisine tabidir. Ödenen alacak kaleminin niteliğine (kıdem, fazla mesai, izin) göre vergi ve prim kesintisi yapılır.

      X. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin İkale, Makul Yarar ve İbranameye İlişkin Emsal İçtihat İlkeleri

      Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkeleri (İkale Sözleşmesinde Makul Yarar Denetimi ve İcabın Kimden Geldiği):
      "1. Bozma sözleşmesi (ikale) yoluyla iş sözleşmesi sona eren işçi, iş güvencesinden yoksun kaldığı gibi 4447 sayılı Kanun kapsamında işsizlik sigortası yardımlarından da yararlanamamaktadır. Bu itibarla ikale sözleşmesinin geçerliliği noktasında, işçi lehine yorum ilkesi gözetilerek sözleşmenin 'makul yarar' ölçütünü karşılayıp karşılamadığı titizlikle denetlenmelidir.
      2. Bozma sözleşmesi yapma teklifi (icap) işverenden gelmişse, işçiye kanuni kıdem ve ihbar tazminatı karşılıklarının ödenmesi tek başına makul yararın varlığı için yeterli değildir; işçinin mahrum kaldığı iş güvencesi ve işsizlik ödeneğini dengeleyecek makul bir ek menfaatin (ek tazminatın) sağlanması zorunludur.
      3. İkale teklifinin işçiden geldiği hallerde ise, istifa etmesi durumunda kıdem ve ihbar tazminatı alamayacak olan işçiye kıdem ve ihbar tazminatı karşılığının ödenmesi makul yarar koşulunu sağlar; ancak matbu dilekçelerle işçiden talep gelmiş gibi gösterilmesi halinde gerçekte icabın işverenden geldiği kabul edilmelidir."
      Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkeleri (İhtirazi Kayıtla İmzalanan İkalenin Geçersizliği):
      "İkale sözleşmesi iki tarafın karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlarıyla kurulan bir sözleşmedir. İşçinin ikale sözleşmesini imzalarken 'tüm yasal ve fazlaya ilişkin dava haklarım saklıdır' veya 'ihtirazi kayıtla imzalıyorum' şeklinde şerh düşmesi halinde, taraflar arasında iş sözleşmesinin anlaşmayla sona erdirilmesi yönünde tam bir irade uyuşması gerçekleşmediğinden ikale sözleşmesi kurulmamış sayılır ve iş akdinin işveren tarafından feshedildiği kabul edilerek işe iade davasının esasına girilir."
      Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkeleri (TBK m. 420 İbraname Şartları ve İkale İçindeki İbra Kaydı):
      "6098 sayılı TBK m. 420/2 hükmü emredici nitelikte olup, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren en az bir aylık süre geçmeden düzenlenen, ibra konusu alacağın türü ve miktarı tek tek açıkça gösterilmeyen veya ödemesi banka aracılığıyla noksansız yapılmayan ibranameler kesin olarak hükümsüzdür. İş sözleşmesinin sona erdiği gün imzalanan ikale sözleşmesinin içine yerleştirilen genel ibra ve feragat kayıtları da TBK m. 420/2'deki bir aylık bekleme süresi koşulunu sağlamadığından geçersiz olup, yapılan ödemeler TBK m. 420/3 uyarınca yalnızca içerdikleri tutarla sınırlı olarak makbuz hükmündedir."

      XI. Pratik Uygulama: Geçersiz İkale Nedeniyle İşe İade Arabuluculuk / Dava Dilekçesi Taslağı

      DAVA DİLEKÇESİ TASLAĞI — BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR

      İSTANBUL ANADOLU NÖBETÇİ İŞ MAHKEMESİ'NE

      DAVACI (İŞÇİ): [Adı Soyadı, T.C. Kimlik No, Adres]
      VEKİLİ: Av. [Adı Soyadı]
      DAVALI (İŞVEREN): [Şirket Unvanı, MERSİS No, Adres]
      KONU: İş güvencesi hükümlerini dolanmak amacıyla makul yarar (ek menfaat) sağlanmaksızın ve baskı altında imzalatılan ../../2026 tarihli İkale Sözleşmesinin GEÇERSİZLİĞİNİN TESPİTİ ile işveren feshinin geçersizliğine, müvekkilin İŞE İADESİNE, 4 aylık boşta geçen süre ücreti ile 4–8 aylık iş güvencesi tazminatının parasal tutar olarak belirlenmesine karar verilmesi talebidir.

      AÇIKLAMALAR:

      1. Hizmet Süresi ve İş Güvencesi Şartları: Müvekkil, ../../2021 tarihinden iş sözleşmesinin haksız ve geçersiz biçimde sonlandırıldığı ../../2026 tarihine kadar davalı şirkette [Unvanı/Görevi] olarak belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışmıştır. Davalı işyerinde 30'dan fazla işçi çalışmakta olup müvekkilin kıdemi 6 ayın çok üzerindedir. Fesih/çıkış tarihinden itibaren 1 aylık hak düşürücü süre içinde dava şartı arabuluculuğa başvurulmuş, anlaşma sağlanamaması üzerine ../../2026 tarihli son tutanak düzenlenmiştir (Ek-1: Arabuluculuk anlaşmama son tutanağı).

      2. İkale Sözleşmesinin İşveren Baskısıyla İmzalatılması ve Makul Yarar Yokluğu: Davalı işveren yetkilileri ../../2026 tarihinde müvekkili insan kaynakları odasına çağırarak şirketin kadro daraltmasına gittiğini, hazırlanan matbu "ikale talebi dilekçesini" ve "ikale protokolünü" o anda imzaladığı takdirde kıdem ve ihbar tazminatının hesabına yatırılacağını, imzalamadığı takdirde ise performans düşüklüğü ve disiplin gerekçesiyle sözleşmesinin feshedilerek tazminatlarının ödenmeyeceğini beyan etmişlerdir. Müvekkile imzalatılan ../../2026 tarihli protokol incelendiğinde; müvekkile yalnızca kanuni kıdem ve ihbar tazminatı karşılığının ödendiği, bunun dışında hiçbir ek menfaat (ikale tazminatı / makul yarar) ödenmediği açıkça görülmektedir (Ek-2: İkale protokolü ve banka dekontu).

      3. Hukuki Değerlendirme: Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatları uyarınca; aynı gün müvekkil ile birlikte 12 çalışana daha birebir aynı matbu dilekçenin imzalatılmış olması, ikale teklifinin gerçekte davalı işverenden geldiğini kanıtlamaktadır. İcabın işverenden geldiği hallerde işçiyi hem 4857 sayılı Kanun m. 18–21 iş güvencesinden hem de 4447 sayılı Kanun işsizlik ödeneğinden mahrum bırakan ikale sözleşmesinin geçerli sayılabilmesi için kıdem ve ihbar tazminatına ilaveten makul bir ek menfaat sağlanması zorunludur. Ek menfaat içermeyen dava konusu ikale sözleşmesi kanuna karşı hile nedeniyle geçersiz olup, işlem işverenin geçerli nedene dayanmayan feshi hükmündedir.

      HUKUKİ NEDENLER: 4857 sayılı İş Kanunu m. 18–21, 6098 sayılı TBK m. 26, m. 37, m. 420, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3.

      DELİLLER: Arabuluculuk son tutanağı, işyeri şahsi sicil dosyası, SGK kayıtları, ../../2026 tarihli ikale protokolü, banka kayıtları, aynı gün işten çıkarılan diğer işçilere ait kayıtlar, tanık beyanları, bilirkişi incelemesi ve sair yasal deliller.

      SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
      1- Makul yarar koşulunu taşımayan ../../2026 tarihli İkale Sözleşmesinin ve davalı işveren feshinin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacı müvekkilin İŞE İADESİNE,
      2- Müvekkilin çalıştırılmadığı süre için 4 aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer haklarının (ödenen ihbar ve kıdem tazminatı mahsup edilerek) davalıdan tahsili gerektiğinin tespitine,
      3- Müvekkilin yasal süresi içinde başvurmasına rağmen davalı işverence işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken iş güvencesi tazminatının müvekkilin kıdemi ve fesih sebebi gözetilerek belirlenmesine,
      4- Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı işverene yükletilmesine karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederiz.

      Davacı Vekili
      Av. [Adı Soyadı]


      XII. Sonuç

      İş sözleşmelerinin ikale yoluyla sonlandırılması ve ibraname düzenlenmesi, hem kurumsal işverenlerin hem de çalışanların en yüksek özeni göstermesi gereken teknik bir hukuk alanıdır. Makalede incelenen temel kurallar şu şekilde özetlenebilir:

      1. İkalenin Sonuçları ve Makul Yarar Zorunluluğu: Geçerli bir ikale sözleşmesi işçiyi işe iade davası açma hakkından ve İŞKUR işsizlik ödeneğinden yoksun bırakır. Bu nedenle ikale teklifi (icap) işverenden gelmişse, işçiye kıdem ve ihbar tazminatı karşılıklarına ilaveten en az 3 ila 6 aylık brüt ücret tutarında ek bir mali menfaat (makul yarar) ödenmesi şarttır; aksi halde ikale geçersiz sayılır ve işe iade kararı verilir.
      2. İhtirazi Kayıt ve İrade Fesadı: İşçinin ikale sözleşmesine "dava haklarım saklıdır / ihtirazi kayıtla imzalıyorum" şerhi düşmesi irade uyuşmasını ortadan kaldırır ve ikaleyi doğrudan geçersiz kılar.
      3. TBK m. 420 İbraname Şartları: İşçinin işvereni ibra etmesinin geçerli olabilmesi için; ibranamenin yazılı olması, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren en az 1 ay geçtikten sonra imzalanması, alacak kalemlerinin tür ve miktarlarının tek tek yazılması ve ödemenin banka kanalıyla noksansız yapılması zorunludur.
      4. İkale İçindeki İbra Kaydının Hükümsüzlüğü: İşten ayrılış günü imzalanan ikale protokolünün içine konulan genel ibra maddeleri 1 aylık bekleme süresine aykırı olduğundan hükümsüzdür ve yalnızca ödenen rakam kadar makbuz hükmündedir.
      5. GVK m. 25/7 Vergi İstisnası ve SGK Muafiyeti: İkale kapsamında ödenen kıdem tazminatı karşılığı ve ek tazminatların toplamı, çalışılan her tam yıl için geçerli olan kıdem tazminatı tavanına kadar gelir vergisinden müstesnadır; yalnızca tavanı aşan kısım gelir vergisine tabi tutulur. İkale tazminatının tamamı ise 5510 sayılı Kanun m. 80/1-b uyarınca SGK priminden muaftır.

      Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.



      İlgili Makaleler

      SIKÇA SORULAN SORULAR

      Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları

      Geçerli bir ikale sözleşmesi iş akdini fesih olmaksızın karşılıklı anlaşmayla sona erdirdiğinden kural olarak işe iade davası açılamaz. Ancak Yargıtay 9. Hukuk Dairesi içtihatları uyarınca; ikale teklifi işverenden gelmesine rağmen işçiye kıdem ve ihbar tazminatına ek olarak makul bir ek menfaat (en az 3–6 maaş ek tazminat) ödenmemişse veya sözleşme baskı/irade fesadı (TBK m. 30–39) altında yahut ihtirazi kayıtla imzalanmışsa ikale geçersiz sayılır ve işçi 1 ay içinde arabulucuya başvurarak işe iade davası açabilir.

      Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin yerleşik uygulamasına göre ikale yapma teklifi işverenden gelmişse, işçiye kanuni kıdem ve ihbar tazminatı karşılıklarının ödenmesi tek başına yeterli değildir. İşçinin feragat ettiği iş güvencesini ve İŞKUR işsizlik maaşı kaybını dengelemek üzere işçinin kıdemine ve unvanına göre kıdem ve ihbar tazminatına ek olarak en az 3 ila 6 aylık brüt ücret tutarında ek bir mali menfaat (ikale paketi) ödenmesi şarttır; teklif işçiden gelmişse kıdem ve ihbar tazminatının ödenmesi makul yarar için yeterlidir.

      Hayır. 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu m. 51 uyarınca işsizlik ödeneğine hak kazanılabilmesi için iş sözleşmesinin işçinin kendi istek ve kusuru dışında sona ermesi gerekir. İkale sözleşmesinde işçi de anlaşmaya taraf olarak işten ayrılmayı kabul ettiğinden ve SGK işten ayrılış bildirgesi 'Kod 22 (Diğer Nedenler)' ile verildiğinden İŞKUR tarafından işçiye işsizlik maaşı bağlanmaz; ancak ikale mahkemece geçersiz sayılıp işe iade kararı kesinleşirse çıkış işveren feshine dönüşür.

      6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 420/2 uyarınca işçiden alınan ibranamenin geçerli olabilmesi için dört şartın birlikte gerçekleşmesi zorunludur: (1) İbranamenin yazılı olması, (2) İş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren en az 1 aylık süre geçtikten sonra imzalanmış olması, (3) İbra konusu alacakların türünün ve miktarının tek tek rakamla açıkça yazılması, (4) Ödemenin hak tutarına göre noksansız ve mutlaka banka aracılığıyla yapılmış olması. Bu şartlardan biri dahi eksikse ibraname kesin olarak hükümsüzdür.

      Hayır. İkale sözleşmesi iş akdinin sona erdiği gün (veya sona ermeden hemen önce) imzalandığı için, aynı protokolün içine konulan ibra ve feragat maddeleri TBK m. 420/2'deki 'iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren en az 1 ay geçmiş olması' şartını sağlamaz ve kesin olarak hükümsüzdür. TBK m. 420/3 gereğince ikale protokolüyle bankadan yapılan ödemeler yalnızca ödenen tutar kadar 'makbuz' hükmünde sayılır; işçi ödenmeyen fazla mesai, prim veya bakiye tazminat farkları için dava açabilir.

      193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m. 25/1-7 uyarınca ikale sözleşmesi kapsamında ödenen kıdem tazminatı karşılığı ve ek tazminatların (iş kaybı / ikale paketi ödemelerinin) toplamı, işçinin çalıştığı her tam yıl için geçerli olan kanuni kıdem tazminatı tavanına kadar gelir vergisinden tamamen istisnadır (yalnızca binde 7,59 damga vergisi kesilir); toplam ödemenin kıdem tazminatı tavanını aşan kısmı ise ücret olarak gelir vergisi stopajına tabi tutulur. 5510 sayılı Kanun m. 80/1-b uyarınca ikale tazminatlarından SGK sigorta primi kesilmez.

      Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin kesin içtihadına göre ikale sözleşmesi tarafların tam ve koşulsuz irade uyuşmasını gerektirir. İşçinin ikale metnine 'tüm yasal ve dava haklarım saklıdır' veya 'ihtirazi kayıtla imzalıyorum' şeklinde çekince koyması halinde iş sözleşmesinin anlaşmayla sonlandırılması konusunda irade uyuşması oluşmamış sayılır; ikale sözleşmesi geçersiz kabul edilerek işlem doğrudan işveren feshi niteliği kazanır ve işçinin işe iade davası kabul edilir.

      Evet. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işçi henüz çalışırken veya işten çıkarıldığı gün ortada gerçek bir uyuşmazlık ve serbest müzakere olmaksızın TBK m. 420'deki 1 aylık ibra yasağını ve iş güvencesini dolanmak amacıyla işverenin belirlediği arabulucu önünde imzalatılan ihtiyari arabuluculuk tutanaklarını kanuna karşı hile nedeniyle geçersiz saymaktadır. İşçi bu durumda arabuluculuk anlaşma belgesinin iptali ile birlikte işe iade veya işçilik alacakları davası açabilir.

      Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için mutlaka bir avukata başvurulması tavsiye edilir.

      Av. Oğuzhan Çıngı
      Gayrimenkul ve kira hukuku, iş hukuku, miras, borçlar, icra-iflas, tüketici ve ceza hukuku uyuşmazlıklarında dava takibi ve önleyici danışmanlık yürütmektedir.
      1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve TBB meslek kuralları çerçevesinde genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmış ve Işıkoğlu Partners Hukuk Bürosu tarafından incelenmiştir.
      İletişim
      Merkez Ofis
      Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
      Dragos Center No 15
      iletisim@isikoglupartners.com
      +90 531 869 3827

      Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

      Hukuki Hesaplama Araçları

      4857 sayılı İş Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 492 sayılı Harçlar Kanunu ve güncel AAÜT/Arabuluculuk tarifeleri çerçevesinde hazırlanan interaktif hukuki hesaplama araçları.

      Ana Sayfa › Hesaplama Araçları › Hesaplama
      Hukuki Hesaplama Aracı

      Hukuk Hukuki Kontrol: Işıkoğlu Partners Güncel Mevzuat: 2026 Yürürlük Parametreleri

      Diğer Hukuki Hesaplama Araçları

      International Legal Practice in Istanbul, Türkiye

      Işıkoğlu Partners advises foreign corporations, venture-backed technology companies, digital platforms and cross-border investors across corporate formation, M&A, CMB crypto/FinTech licensing, KVKK data protection, commercial debt recovery and international arbitration.

      Direct Counsel via WhatsApp (+90 531 869 3827) Email: iletisim@isikoglupartners.com
      Multilingual Legal Counsel & Sworn Interpreter Coordination (Notary · Title Deed · Trade Registry · Courts)
      Our Istanbul team provides direct English-speaking legal representation alongside accredited sworn interpreter coordination in Russian (Русский), Arabic (العربية), German (Deutsch), Persian, French and 12 additional languages for powers of attorney, real estate closings, company formation, banking/MASAK compliance and court proceedings.

      Core International Practice Areas

      Turkish Law Guides in English (46 Publications)

      Comprehensive statutory and case-law guides prepared by our Istanbul legal team for international investors, corporations and foreign nationals.

      English Legal Desk › Practice Area
      International Legal Practice

      Istanbul, Türkiye Turkish Practice Page: Faaliyet Alanları →
      Hukuki Geçerlilik & Uyum Testleri

      Tahliye taahhütnamesi geçerliliği, KVKK ve VERBİS kayıt yükümlülüğü, e-ticaret ETBİS/İYS uyumu, işçi haklı fesih şartları, şirket ortaklık sözleşmesi ve yabancı yatırımcı uygunluk kriterlerini ilgili kanun maddelerine göre adım adım kontrol edin.

      Uyum Testi

      Hukuk Hukuki İnceleme: Işıkoğlu Partners

      Diğer Hukuki Uyum & Geçerlilik Testleri

      Hukuk & Ticaret Terimleri Sözlüğü (A–Z)

      Türk hukuku, ticari sözleşmeler, icra-iflas, gayrimenkul, miras, iş hukuku, girişim sermayesi ve teknoloji hukukunda en sık karşılaşılan kavramların kanun dayanaklı tanımları ve uygulama rehberleri.

      Ana Sayfa › Hukuk Sözlüğü › Hukuk Terimi
      Hukuk Terimi
      Hukuk Kanuni Dayanak: - İnceleyen: Işıkoğlu Partners
      KISA HUKUKİ TANIM ÖZETİ

      Aynı Alandaki Diğer Hukuk Terimleri

      Yüksek Mahkeme & Kurul Emsal Karar İncelemeleri

      Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulları, Hukuk ve Ceza Daireleri, Danıştay, Anayasa Mahkemesi, Kişisel Verileri Koruma Kurulu ve Rekabet Kurulunun iş dünyasını ve bireyleri doğrudan ilgilendiren yerleşik içtihat ilkeleri.

      Emsal Karar İncelemesi
      Hukuk Merci: Yüksek Mahkeme Künye: İçtihat Analiz: Işıkoğlu Partners
      YERLEŞİK HUKUKİ İLKE ÖZETİ

      ISTANBUL · TÜRKİYE
      International Legal Practice

      WhatsApp (+90 531 869 3827) iletisim@isikoglupartners.com

      Legal Guide

      WhatsApp'tan Sorun