Özet
Birden fazla mirasçının bulunduğu terekelerde paylaşmaya kadar geçen sürede yürürlükte olan elbirliği mülkiyeti (TMK m. 640 ve m. 701–702), tüm mirasçıların oybirliği ile hareket etmesini zorunlu kıldığından yüksek malvarlıklı terekelerde ve şirket paylarında ciddi yönetim kilitlenmelerine yol açar. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 640/3 uyarınca mirasçılardan tek birinin talebi üzerine Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından paylaşmaya kadar atanacak tereke temsilcisi; 6102 sayılı TTK m. 432/1 (anonim şirket) ve m. 599/2 (limited şirket) gereğince ortak temsilci seçilemeyen şirket paylarında genel kurul oylarının kullanılması, ticari kira gelirlerinin tahsili, vergi ve çalışan ödemelerinin sürdürülmesi ile tereke varlıklarının değer kaybının önlenmesini sağlar — kapsamlı hukuki inceleme.
Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.
I. Giriş — Miras Ortaklığında Oybirliği Kuralı ve Yönetim Kilitlenmesi
Mirasbırakanın geride birden fazla yasal veya atanmış mirasçı bırakarak vefat etmesi halinde, mirasın paylaşılmasına kadar geçen dönemde mirasçılar arasında kendiliğinden bir miras ortaklığı meydana gelir. Bu ortaklık rejimi altında terekeye dahil tüm taşınmazlar, banka mevduatları, fikri mülkiyet hakları ve ticaret şirketlerindeki paylar üzerinde mirasçılar pay oranları henüz ayrışmamış şekilde elbirliği (iştirak halinde) mülkiyetine sahip olur (TMK m. 640/1 ve m. 701).
Elbirliği mülkiyetinin temel ilkesi ise mirasçıların oybirliği ile hareket etmesidir. İkinci evlilikten doğan gerilimler, kardeşler arasındaki ticari ihtilaflar, mirasçılardan birinin yurt dışında bulunması ya da ergin olmayan/kısıtlı mirasçılarla menfaat çatışması çıkması halinde oybirliği sağlanamaz. Bunun sonucunda kira sözleşmeleri yenilenemez, ticari taşınmazların tahliye veya ecrimisil davaları açılamaz, vadesi gelen vergi ve kredi borçları ödenemez ve en önemlisi şirket hisselerinin miras kalması durumunda genel kurul kararları alınamadığı için şirket faaliyetleri felç olur.
Bu tıkanıklığı gidermek amacıyla 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, her bir mirasçıya tek başına başvurabileceği pratik ve etkili bir koruma aracı tanımıştır: miras ortaklığına temsilci atanması (tereke temsilcisi). Bu çalışma Miras Hukuku, Şirketler Hukuku, Medeni Hukuk ve Gayrimenkul Hukuku kesişiminde tereke temsilciliği kurumunu tüm yönleriyle incelemektedir.
II. TMK m. 640/3 Kapsamında Tereke Temsilcisinin Hukuki Niteliği ve Atanma Şartları
Miras ortaklığının işleyişini ve temsilini düzenleyen temel hüküm, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 640. maddesinde yer almaktadır: Bu konuda ayrıntılı bilgi için Mirasbırakanın Banka Kiralık Kasasının Açılması, Tereke Tespiti ve Miras Sebebiyle İstihkak Davası (TMK m. 637) başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 640/1-3:
"Birden çok mirasçı bulunması hâlinde, mirasın geçmesiyle birlikte paylaşmaya kadar, mirasçılar arasında terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık meydana gelir.
Mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olurlar ve sözleşme veya kanundan doğan temsil ya da yönetim yetkisi saklı kalmak üzere, terekeye ait bütün haklar üzerinde birlikte tasarruf ederler.
Mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesi, miras ortaklığına paylaşmaya kadar bir temsilci atayabilir."
Hükmün incelenmesinden görüldüğü üzere tereke temsilcisi atanabilmesi için dört kümülatif şartın varlığı aranır: Bu konuda ayrıntılı bilgi için Dijital Miras: Dijital Hesaplar ve Haklar başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
- Birden Fazla Mirasçının Varlığı: Tek mirasçı varsa miras ortaklığı doğmaz; malvarlığı doğrudan tek mirasçıya geçtiğinden tereke temsilcisi atanmasına hukuki yarar kalmaz.
- Miras Ortaklığının Devam Ediyor Olması: Tereke tamamen paylaşılmışsa veya tüm tereke mallarında elbirliği mülkiyeti miras hukuku uyarınca paylı mülkiyete dönüştürülmüşse temsilci atanamaz.
- Mirasçılardan Birinin Talebi: Mahkeme TMK m. 640/3 uyarınca re'sen temsilci atayamaz; yasal veya atanmış mirasçılardan en az birinin (mirasçılık belgesiyle sıfatını ispatlayarak) talepte bulunması şarttır. Alacaklılar doğrudan TMK m. 640/3 kapsamında talepçi olamaz; ancak alacaklılar belirli şartlarda terekenin resmen yönetilmesini veya İİK m. 121 kapsamında yetki isteyebilir.
- Yönetim ve Koruma İhtiyacının Doğması (Haklı Neden): Yargıtay uygulamasına göre mirasçılar arasında ihtilaf bulunması, taşınmazların veya şirket hisselerinin sahipsiz/yönetimsiz kalması, acil dava veya vergi-kredi takibi gerekmesi temsilci atanmasını haklı kılar.
III. Tereke Temsilcisi, Resmen Yönetim (TMK m. 592), Tenfiz Memuru ve Kayyım Ayrımı
Uygulamada tereke temsilcisi kurumu; terekenin resmen yönetimi, vasiyeti yerine getirme görevlisi (tenfiz memuru) ve şirket yönetim kayyımı ile sıklıkla karıştırılmaktadır. Oysa bu kurumların talep edenleri, görev sınırları ve öncelik sıralaması birbirinden tamamen farklıdır:
| Hukuki Kurum & Dayanak | Kim Talep Edebilir? | Öncelik ve Görev Alanı | Görevli Mahkeme |
|---|---|---|---|
| Tereke Temsilcisi (TMK m. 640/3) |
Mirasçılardan herhangi biri (tek mirasçının başvurusu yeterlidir). | Miras ortaklığının günlük yönetimini yürütür, kira/temettü tahsil eder, şirket genel kuruluna katılır, dava açar/takip eder. | Mirasbırakanın son yerleşim yeri Sulh Hukuk Mahkemesi |
| Terekenin Resmen Yönetimi (TMK m. 592–594) |
Hakim re'sen veya ilgililerin/alacaklıların bildirimi üzerine. | Mirasçının uzun süre bulunamaması, mirasçıların belirsizliği veya gaiplik hallerinde terekeyi koruma amaçlı resmi yönetim. | Sulh Hukuk Mahkemesi |
| Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi (TMK m. 550–556) |
Mirasbırakan ölüme bağlı tasarrufla (vasiyetname) bizzat atar. | Terekeyi yönetir, borçları öder, vasiyetleri yerine getirir. Görevde kaldığı sürece tereke temsilcisine üstündür. | Vasiyetnameyi açan Sulh Hukuk Mahkemesi (bildirim) |
| Şirket Yönetim Kayyımı (TMK m. 427/4) |
Ortaklar, mirasçılar, alacaklılar veya şirket ilgilileri. | Şirket tamamen organsız kalmışsa (ör. tek müdürün vefatı) tüzel kişiliğin organ boşluğunu geçici olarak doldurur. | Şirket merkezinin bulunduğu yer Sulh Hukuk (veya Asliye Ticaret) |
Özellikle altı çizilmesi gereken kural şudur: Mirasbırakan geçerli bir vasiyetname ile bir vasiyeti yerine getirme görevlisi (tenfiz memuru) atamış ve bu kişi görevi kabul etmişse, terekenin yönetimi ve paylaşım hazırlıkları zaten onun yetkisinde olduğundan (TMK m. 552) ayrıca TMK m. 640/3 uyarınca tereke temsilcisi atanamaz; meğer ki tenfiz memurunun yetkisi yalnızca belirli bir malvarlığı unsuruyla sınırlandırılmış olsun.
IV. Şirket Hisselerinin Tereke Yönetimi: TTK m. 432 ve m. 599/2 Müşterek Temsilci Sorunu
Yüksek net varlıklı terekelerin merkezinde çoğunlukla aile holdingleri, üretim veya gayrimenkul geliştirme şirketlerinin payları bulunur. Ölüm anında paylar külli halefiyetle miras ortaklığına geçer (TMK m. 599); ancak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu uyarınca bir payın birden fazla mirasçıya elbirliği halinde ait olması durumunda şirket genel kurullarında oy kullanmak için sıkı bir engel vardır:
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 432/1 (Anonim Şirketler) ve m. 599/2 (Limited Şirketler):
"Bir payın (veya esas sermaye payının) birden çok maliki bulunması hâlinde, bunlar şirkete karşı haklarını ancak ortak bir temsilci aracılığıyla kullanabilirler."
Eğer mirasçılar oybirliğiyle aralarından birini veya bir üçüncü kişiyi müşterek temsilci olarak seçip şirkete bildiremezlerse, terekeye ait oy hakları genel kurulda kullanılamaz. Şirketin %51 veya daha yüksek hissesi miras ortaklığına aitse şirket genel kurulu toplantı nisabını yakalayamaz, yönetim kurulu seçilemez, kâr payı (temettü) dağıtılamaz ve şirket kaçınılmaz biçimde organ yokluğu nedeniyle fesih (TTK m. 530 / m. 636) tehlikesiyle yüzleşir.
Bu aşamada Sulh Hukuk Mahkemesinden TMK m. 640/3 uyarınca atanacak tereke temsilcisi, mahkeme kararında şirket paylarından doğan ortaklık haklarını kullanmaya özel olarak yetkilendirilmek kaydıyla, şirkete karşı TTK m. 432/1 ve m. 599/2 anlamında yasal ortak temsilci sıfatını ikame eder. Temsilci genel kurula katılır, gündem maddelerinde oy kullanır, şirketin mali defterlerini ve bilançosunu inceleme hakkını (TTK m. 437 / m. 614) işletir ve tahakkuk eden kâr paylarını miras ortaklığı hesabına tahsil eder. Buna karşılık şirketin tek müdürü de ölen mirasbırakan ise, şirket içi organ boşluğunu doldurmak adına eşzamanlı olarak şirketler hukuku kapsamında TMK m. 427/4 gereği şirkete yönetim kayyımı talep edilmesi gerekebilir.
V. Tereke Temsilcisinin Olağan Yönetim ve Tasarruf Yetkisinin Sınırları
Tereke temsilcisi mirasçıların yerine geçen sınırsız bir malik değil, belirli sınırlar dahilinde hareket eden kanuni bir temsilcidir. Mahkeme kararında açıkça gösterilmesi gereken yetki kapsamı iki ana kategoriye ayrılır:
- Olağan Yönetim ve Koruma İşlemleri (Doğrudan Yetki): Tereke mallarının değerini koruyan ve düzenli işletilmesini sağlayan işlemler temsilcinin temel görevidir. Kira sözleşmelerinin akdedilmesi, güncel kira bedellerinin tespiti veya uyarlanması, kira alacaklarının tahsili, ödenmeyen kiralar nedeniyle tahliye davası açılması, tereke taşınmazlarının emlak vergisi, DASK, aidat ve bakım giderlerinin ödenmesi, şirket genel kurullarına katılım, banka vadeli mevduatlarının nemalandırılması, vergi ve SGK yapılandırmalarının yürütülmesi ve açılmış davalarda miras ortaklığının temsili bu kapsamdadır.
- Olağanüstü İşlemler ve Mülkiyeti Devreden Tasarruflar (Hakim İzni / Oybirliği Şartı): Terekedeki taşınmazların satılması, üzerinde ipotek veya irtifak hakkı kurulması, şirket hisselerinin devri, borç altına sokan büyük ölçekli yeni yatırımlar yapılması, mirasçılar arasındaki esas mülkiyet uyuşmazlıklarında sulh veya feragat işlemleri olağan yönetimi aşar. Tereke temsilcisinin bu tür işlemlerde tüm mirasçıların yazılı muvafakatini alması veya acil bir zaruret (örneğin taşınmazın icra satışından kurtarılması veya bozulacak ticari emtianın satışı) varsa Sulh Hukuk Mahkemesinden açıkça ek yetki/izin alması zorunludur.
VI. Görevli-Yetkili Mahkeme, Çekişmesiz Yargı Usulü ve Temsilcinin Ücreti
TMK m. 640/3 uyarınca tereke temsilcisi atanması talebi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 382/2-c bendi gereğince çekişmesiz yargı işi niteliğindedir. Görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise TMK m. 576 uyarınca mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesidir ve bu yetki kesin yetkidir.
Uygulamada temsilci atanması talebinde diğer tüm mirasçıların dilekçede "ilgili" olarak gösterilmesi veya mahkemece tüm mirasçılara bildirimde bulunularak görüşlerinin sorulması Yargıtay içtihatları uyarınca aranmaktadır. Çünkü atanacak kişinin kimliği ve verilecek yetkinin sınırı diğer mirasçıların da menfaatini doğrudan etkiler. Tereke temsilcisi olarak kural olarak mirasçılardan biri de atanabilir; ancak mirasçılar arasında çıkar çatışması ve derin güvensizlik varsa mahkeme, tarafsız bir avukatı veya serbest muhasebeci mali müşaviri temsilci olarak tayin eder.
Tereke temsilcisinin emeği ve mesaisi karşılığında mahkeme tarafından takdir edilen ücret ile yaptığı zorunlu giderler, bizzat tereke malvarlığından (aktiften) karşılanır. Başlangıçta gider avansı talepçi mirasçı tarafından yatırılsa dahi yargılama ve yönetim sürecinde tereke gelirlerinden mahsup edilir.
VII. Temsilcinin Denetimi, Sorumluluğu ve Görevinin Sona Ermesi
Tereke temsilcisi tıpkı bir vekil ve kayyım gibi özen ve sadakat borcu altındadır (TBK m. 506 ve TMK m. 467 kıyasen). Yaptığı tüm tahsilat ve harcamaları belgelemek, tereke adına ayrı bir banka hesabı işletmek ve mahkemenin belirlediği dönemlerde (genellikle 6 ayda bir veya yıllık) hesap raporu sunmak zorundadır. Görevini kötüye kullanan, mirasçılar arasında taraf tutan veya basiretli yönetim ödevini ihlal eden temsilcinin görevden alınmasını her mirasçı Sulh Hukuk Mahkemesinden talep edebilir.
Tereke temsilcisinin görevi şu hallerde sona erer:
- Mirasçıların anlaşarak yazılı miras paylaşma sözleşmesi yapması ve terekenin taksim edilmesi,
- Ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) veya elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi (TMK m. 644) kararlarının kesinleşerek terekenin tamamında elbirliğinin son bulması,
- Temsilcinin istifası, ölümü, ehliyetini kaybetmesi veya haklı sebeple mahkemece azledilmesi,
- Tek mirasçı kaldığının sonradan kesinleşen veraset ilamı veya ret kararlarıyla anlaşılması.
VIII. Yargıtay 14. ve 7. Hukuk Dairelerinin Yerleşik İçtihat İlkeleri
Miras ortaklığına temsilci atanması taleplerinde Yargıtay 14. Hukuk Dairesi ve sonrasında miras uyuşmazlıklarına bakan Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin benimsediği yerleşik hukuki ilkeler şunlardır:
Yargıtay 14. / 7. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Tüm Mirasçıların Davaya Dahil Edilmesi ve Tarafsız Temsilci):
"TMK m. 640/3 uyarınca miras ortaklığına temsilci atanması çekişmesiz yargı işi olsa da verilecek karar tüm mirasçıların hak alanını ilgilendirdiğinden, mirasçılık belgesinde yer alan diğer tüm mirasçılar duruşmaya davet edilip beyanları alınmadan karar verilemez. Mirasçılar arasında uyuşmazlık ve husumet bulunduğu hallerde mirasçılardan birinin temsilci atanması yeni çekişmelere yol açacağından, dışarıdan tarafsız ve uzman bir üçüncü kişinin tereke temsilcisi olarak atanması gerekir."
Yargıtay 14. / 7. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Temsilcinin Yetki Kapsamının Kararda Belirlenmesi):
"Tereke temsilcisi atanmasına dair mahkeme kararında temsilcinin hangi malvarlığı değerleri üzerinde ve ne kapsamda yetkili olduğu tereddüde yer bırakmayacak biçimde açıkça gösterilmelidir. Özellikle anonim ve limited şirket hisselerinin miras ortaklığına dahil olduğu terekelerde, temsilcinin TTK m. 432 ve m. 599 uyarınca ortak temsilci sıfatıyla genel kurullara katılma ve oy kullanma yetkisine sahip olduğu hüküm fıkrasında belirtilmelidir."
Yargıtay 14. / 7. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Tenfiz Memuru Bulunması Hali):
"Mirasbırakan tarafından vasiyetnameyle atanmış ve görevini sürdüren bir vasiyeti yerine getirme görevlisi (TMK m. 550) mevcut iken, terekenin genel yönetimi amacıyla ayrıca TMK m. 640/3 kapsamında tereke temsilcisi atanmasında hukuki yarar bulunmamaktadır."
IX. Pratik Uygulama: TMK m. 640/3 Tereke Temsilcisi Atanması Talep Dilekçesi Örneği
Mirasbırakanın vefatı sonrasında şirket genel kurullarının toplanamaması ve kira gelirli taşınmazların sahipsiz kalması durumunda Sulh Hukuk Mahkemesine sunulacak dilekçe taslağı aşağıda yer almaktadır:
DAVA DİLEKÇESİ TASLAĞI — BİLGİLENDİRME VE İNCELEME AMAÇLIDIR
[MİRASBIRAKANIN SON YERLEŞİM YERİ] NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİ'NE
(4721 sayılı TMK m. 640/3 Uyarınca Miras Ortaklığına Tereke Temsilcisi Atanması Taleplidir)
| TALEP EDEN (MİRASÇI) | : [Adı Soyadı, TCKN, Adresi] |
| VEKİLİ | : Av. [Adı Soyadı, Baro Sicil No, Adresi] |
| DİĞER MİRASÇILAR (İLGİLİLER) | : [Diğer Tüm Mirasçıların Adı Soyadı, TCKN, Adresleri] |
| KONU | : ../../2026 tarihinde vefat eden muris [Mirasbırakanın Adı Soyadı]'nın miras ortaklığına, terekedeki şirket hisselerinin ve ticari taşınmazların yönetilebilmesi için paylaşmaya kadar TMK m. 640/3 uyarınca TARAFSIZ BİR TEREKE TEMSİLCİSİ ATANMASI talebidir. |
AÇIKLAMALAR :
1. Mirasçılık Sıfatı ve Terekenin Kapsamı: Müvekkilin murisi [Adı Soyadı] ../../2026 tarihinde vefat etmiş olup ekte sunulan mirasçılık belgesi (Ek-1) uyarınca talep eden müvekkil ile ilgililer yasal mirasçıdırlar. Tereke aktifinde [Şirket Unvanı] A.Ş./Ltd. Şti.'nin %[Oran] oranında şirket payı ile çok sayıda kira gelirli ticari taşınmaz bulunmaktadır.
2. Oybirliği Sağlanamaması Nedeniyle Doğan Yönetim Krizi: Mirasçılar arasında paylaşıma dair derin görüş ayrılığı bulunduğundan TMK m. 701-702 uyarınca oybirliği sağlanamamaktadır. İlgililere gönderilen noter ihtarnamesine rağmen (Ek-2) TTK m. 432/1 ve m. 599/2 gereği şirkete ortak temsilci bildirilememiş, bu nedenle şirketin olağan genel kurulu toplanamamış, kâr payı ve kira tahsilatları durmuş ve vergi ödemelerinde gecikme riski doğmuştur.
3. Tarafsız Uzman Temsilci Atanması Gerekliliği: Mirasçıların kendi aralarından birini temsilci seçmesi mümkün olmadığından, terekenin değer kaybına uğramaması adına dışarıdan hukuk veya mali müşavirlik alanında yetkin tarafsız bir kişinin tereke temsilcisi atanması ve hükümde şirket genel kurullarına katılma, oy kullanma, kira sözleşmesi yenileme ve tahliye/alacak davalarını takip etme yetkilerinin açıkça tanınması gerekmektedir.
SONUÇ VE İSTEM :
Yukarıda arz edilen nedenlerle; TMK m. 640/3 uyarınca muris [Adı Soyadı] miras ortaklığına paylaşmaya kadar görev yapmak ve şirket paylarında TTK m. 432/599 kapsamında ortak temsilcilik yetkisini de kullanmak üzere tarafsız bir tereke temsilcisi atanmasına, temsilci ücretinin terekeden karşılanmasına karar verilmesini arz ve talep ederiz.
Talep Eden Vekili
Av. [Adı Soyadı]
İmza
X. Yüksek Malvarlıklı Tereke ve Şirket Payları İçin Uygulama Kontrol Listesi
Miras ortaklığında yönetim krizinin büyümesini önlemek için izlenmesi gereken pratik adımlar şunlardır:
- Mirasçılık Belgesi ve Tenfiz Memuru Araştırması: Öncelikle sulh hukuk hakimliğinden vasiyetname açılış kaydı ve tenfiz memuru atanıp atanmadığı teyit edilir.
- Acil Banka ve Vergi Tespiti: Tereke aktifindeki kira gelirleri, vadesi yaklaşan vergi/SGK borçları ve kredi ödemeleri listelenir.
- Ortak Temsilci Çağrısı: Şirket hisseleri varsa diğer mirasçılara noter ihtarnamesiyle TTK m. 432 / m. 599 çerçevesinde ortak temsilci seçimi için makul süre tanınarak ihtilaf belgelendirilir.
- TMK m. 640/3 Başvurusunun Kapsamlı Hazırlanması: Dilekçede yalnızca genel yönetim değil, özellikle şirket genel kurul katılımı, temettü tahsili, banka hesap işletimi ve kira uyuşmazlıkları için açık yetkilendirme istenir.
- Raporlama Takvimi: Temsilcinin göreve başlamasıyla birlikte 6 aylık periyotlarla mahkemeye gelir-gider hesabı sunulması talep edilir.
XI. Sonuç
TMK m. 640/3 kapsamında miras ortaklığına tereke temsilcisi atanması, oybirliği kilitlenmesi yaşayan çok mirasçılı yüksek malvarlıklı terekelerde ekonomik yıkımı önleyen en işlevsel hukuki mekanizmadır:
- Tek Mirasçının Talebi Yeterlidir: Çekişmeli mirasçılar anlaşamasa dahi yalnızca bir mirasçının başvurusu üzerine Sulh Hukuk Mahkemesi temsilci tayin edebilir.
- Şirket Kilitlenmesini Çözer: TTK m. 432/1 ve m. 599/2 kapsamındaki müşterek temsilci engeli, mahkeme kararında açıkça yetkilendirilen tereke temsilcisi aracılığıyla aşılır.
- Tasarruf Yetkisi Sınırlıdır: Temsilci olağan koruma ve işletme işlerini yürütür; taşınmaz veya şirket payı satışı gibi mülkiyet devri işlemlerini tek başına yapamaz.
Tereke varlıklarının niteliğine uygun yetki çerçevesiyle kurulmuş bir temsilcilik kararı, paylı mülkiyete dönüşüm veya paylaşım davası sonuçlanana kadar malvarlığının değerini korur.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (m. 427, 550–556, 576, 592–594, 599, 640, 701–702)
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (m. 432, 437, 530, 596, 599, 614, 636)
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 382 Çekişmesiz Yargı İşleri)
- Yargıtay 14. ve 7. Hukuk Dairesi Tereke Temsilcisi İçtihatları
Bu makale 2026-11-13 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili Makaleler
-
Şirket Hisselerinin Miras Kalması: Limited ve Anonim Şirket Paylarının İntikali, Bağlam Hükümleri (TTK m. 493 / m. 596) ve Yönetim Krizi
6102 sayılı TTK m. 596 limited şirket ve m. 493/4 anonim şirket paylarının miras yoluyla intikali, şirketin 3 ay içinde... -
Miras Hukuku Rehberi: Haklar ve Paylaşım
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu kapsamında miras hukuku, yasal mirasçılar, zümre sistemi, sağ kalan eşin miras paylaşımı... -
Miras Paylaşımı: Yasal ve İradi Mirasçılar
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu kapsamında miras paylaşımı nasıl yapılır, yasal ve iradi mirasçılar kimlerdir, zümre... -
Tenkis Davası: Miras Payı İhlali ve Haklar
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.560 ve devamı kapsamında tenkis davası şartları, saklı pay oranları, ihlal edilen... -
Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesi, İstisna Tutarları ve Miras İntikal İşlemleri 2026
7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu m.4 kapsamında 2026 istisna tutarları, m.7 ve m.9 uyarınca 4 ve 6 aylık...
Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları
Hayır, gerekmez. 4721 sayılı TMK m. 640/3 uyarınca mirasçılardan yalnızca birinin Sulh Hukuk Mahkemesine başvurması yeterlidir. Zaten bu kurumun temel amacı mirasçılar arasında oybirliği sağlanamadığı durumlarda ortaya çıkan yönetim krizini aşmaktır.
HMK m. 382 ve TMK m. 640/3 uyarınca görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise TMK m. 576 gereğince mirasbırakanın ölüm tarihindeki son yerleşim yeri Sulh Hukuk Mahkemesidir.
Hayır, kural olarak satamaz. Tereke temsilcisi olağan yönetim ve koruma işleriyle (kira tahsili, bakım, dava takibi, vergi ödemesi, genel kurul katılımı) yetkilidir. Taşınmaz veya şirket payı satışı gibi mülkiyeti devreden tasarruf işlemleri için tüm mirasçıların muvafakati veya çok istisnai zorunluluk halinde hakim izni gerekir.
Evet, kullanabilir. Mirasçılar TTK m. 432/1 veya m. 599/2 gereği oybirliğiyle müşterek temsilci seçemezlerse, Sulh Hukuk Mahkemesince şirket paylarından doğan hakları kullanma yetkisi verilerek atanan tereke temsilcisi genel kurula katılıp oy kullanabilir ve kâr paylarını miras ortaklığı adına tahsil edebilir.
Mirasbırakanın vasiyeti yerine getirme görevlisi (TMK m. 550) atadığı ve görevlinin görevini kabul ettiği hallerde tereke yönetimi zaten tenfiz memuruna aittir; dolayısıyla tüm terekeyi kapsayan ayrı bir tereke temsilcisi atanmasına gerek ve hukuki yarar yoktur.
Mirasçılardan biri de temsilci olarak atanabilir; ancak Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre mirasçılar arasında husumet veya menfaat çatışması varsa mahkemenin dışarıdan tarafsız bir avukat veya mali müşaviri tereke temsilcisi olarak ataması gerekir.
Tereke temsilcisinin ücreti ve zorunlu yönetim masrafları bizzat tereke malvarlığından karşılanır. Başlangıçta yargılama giderleri talepte bulunan mirasçıca karşılansa bile tereke gelirlerinden mahsubu yapılır.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için mutlaka bir avukata başvurulması tavsiye edilir.







