Işıkoğlu Partners Avukatlık ve Danışmanlık
IŞIKOĞLU
PARTNERS
Avukatlık & Danışmanlık
25+
Uzmanlık Alanı
%100
Kesintisiz İletişim & Hizmet
%100
Şeffaflık
3
Avukat

Değerlerimiz

Öncü İlkelerimiz & Değerlerimiz
01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Avukatlarımız

Hukuki Görüşler & Makaleler

Tüm Makaleleri Gör →

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Işıkoğlu Partners Hukuk Kütüphanesi ve Adalet Heykeli
Biz Kimiz?

Genç, dinamik ve yenilikçi ekibimizle; geleneksel hukuk alanlarındaki uzmanlığımızı çağımızın dijital ve modern ihtiyaçlarıyla birleştiriyoruz.

Biz, tamamen genç ve dinamik bir ekip olarak kurduğumuz hukuk ofisimizde; enerjimizi, günceli yakalama becerimizi ve yenilikçi bakış açımızı müvekkillerimize en iyi şekilde yansıtmayı hedefliyoruz.

Hukukun temel taşlarını oluşturan Ticaret ve Şirketler Hukuku, Ceza Hukuku, İcra Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Miras Hukuku, Medeni Hukuk ve İş Hukuku gibi klasik alanlarda sağlam bir bilgi birikimi ve disiplinli bir çalışma anlayışına sahibiz. Bu alanlarda müvekkillerimize güven veren, köklü ve çözüm odaklı bir yaklaşım benimsiyoruz.

Ancak bununla yetinmiyor, çağın hızla değişen ihtiyaçlarına da aynı kararlılıkla yanıt veriyoruz. Teknolojinin, girişimciliğin ve dijital dünyanın hayatın merkezine oturduğu günümüzde; E-Ticaret Hukuku, KVKK & Veri Koruma Hukuku, Bilişim Hukuku, Startup ve Yatırım Hukuku, Kripto & Fintech Hukuku, Dijital Medya ve İnfluencer Hukuku, Oyun ve E-Spor Hukuku, Yapay Zekâ ve Teknoloji Hukuku gibi modern hukuk alanlarında da yenilikçi çözümler sunuyoruz.

Gençliğimizden aldığımız dinamizm ve teknolojiye olan hâkimiyetimiz sayesinde, geleneksel hukuk disiplinlerini modern dünyanın ihtiyaçlarıyla birleştiriyor; müvekkillerimizin karşılaşabileceği her türlü soruna yaratıcı, hızlı ve etkili hukuki çözümler üretiyoruz.

Bizim için hukuk yalnızca mevcut sorunları çözmek değil, aynı zamanda müvekkillerimizin gelecek planlarını güvenle şekillendirebilmeleri için önleyici ve yol gösterici bir güçtür. Bu nedenle hedefimiz, müvekkillerimizin yalnızca hukuki süreçlerini yönetmek değil; aynı zamanda yeni çağın sunduğu fırsatları en güvenli ve en verimli şekilde değerlendirmelerine yardımcı olmaktır.

Avukatlarımız

Öncü İlkelerimiz

01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Kariyer Fırsatları

Işıkoğlu Hukuk Bürosu, etik değerlere bağlı, disiplinli ve çözüm odaklı bir ekip kültürüne sahiptir.

Ekip üyelerimiz; işbirliği, şeffaf iletişim ve sürekli gelişim prensipleriyle çalışır.

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Faaliyet Alanlarımız

Işıkoğlu Hukuk, ticari şirketlerden teknoloji girişimlerine, fikri mülkiyetten kripto & fintech hukuku ve yapay zeka odaklı danışmanlığa kadar geniş yelpazede uzman hukuk hizmeti sunar. Müvekkil odaklı yaklaşımımız, üstün dürüstlük ve şeffaflık ilkeleriyle her zaman kesintisiz iletişim sağlar.

01
-

Işıkoğlu Partners

Bu uzmanlık alanındaki sözleşme, uyum ve uyuşmazlık süreçleriniz için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.

WhatsApp'tan Sorun İletişim Formu ile Yazın →

Diğer Uzmanlık Alanları

Bu Alandaki Makalelerimiz

Ekibimiz

Geleneksel hukuk disiplinlerindeki sağlam birikimini çağımızın dijital, finansal ve teknolojik ihtiyaçlarıyla birleştiren; müvekkil odaklı temsil, şeffaf iletişim ve titiz dosya takibi ilkeleriyle çalışan avukat kadromuz.

Öncü İlkelerimiz

01 Tavizsiz Dürüstlük
02 Çalışkanlık
03 Mükemmelliğe Bağlılık
04 Empati
05 Müvekkil Odaklı Temsil

Kariyer Fırsatları

Işıkoğlu Hukuk Bürosu, etik değerlere bağlı, disiplinli ve çözüm odaklı bir ekip kültürüne sahiptir.

Ekip üyelerimiz; işbirliği, şeffaf iletişim ve sürekli gelişim prensipleriyle çalışır.

İletişim

Merkez Ofis
Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
Dragos Center No 15
iletisim@isikoglupartners.com
+90 531 869 3827

Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

Işıkoğlu Partners Avukat

İletişim

E-Posta: iletisim@isikoglupartners.com
Telefon: +90 531 869 3827
WhatsApp'tan Sorun
AVUKAT
-

Deneyim & Pratik

    Çalışma Alanları

      Konu Başlıkları
      Toplam 1.095 Hukuki Makale & Rehber
      Yükleniyor...

      Tarım Arazilerinin Miras Yoluyla Bölünememesi (5403 SK), Asgari Tarımsal Arazi Büyüklüğü ve Ehliyetli Mirasçı Davası

      5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu m. 8-8/H kapsamında asgari ve yeter gelirli tarımsal arazi büyüklükleri, 1 yıllık paylaşım süresi, ehliyetli mirasçıya özgüleme davası ve gelir değeri hesabı — kapsamlı hukuki rehber.

      Miras Hukuku Yazar: Av. Oğuzhan Çıngı Okuma Süresi: 13 dk (2794 kelime) Son Güncelleme: 2026-11-13

      Özet

      6537 sayılı Kanun ile 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'na eklenen m. 8/A ila 8/K hükümleri (ve bu değişiklikle TMK m. 659–668 hükümlerinin yürürlükten kaldırılması), tarım arazilerinin miras yoluyla parçalanmasını kesin biçimde yasaklamıştır. Asgari tarımsal arazi büyüklüğünün (mutlak/marjinal arazide 2 hektar, dikili arazide 0,5 hektar, örtü altında 0,3 hektar) ve ilçe bazlı yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüğünün altındaki parseller mirasçılar adına paylı mülkiyetle dahi bölünemez. Mirasın açılmasından itibaren 1 yıl içinde anlaşma sağlanamazsa, 5403 SK m. 8/C uyarınca Sulh Hukuk Mahkemesinde açılacak dava ile taşınmaz tarımsal gelir değeri üzerinden ehliyetli mirasçıya özgülenir; 20 yıl içinde tarım dışına çıkarılma halinde diğer mirasçıların değer artış payı hakları saklıdır — kapsamlı hukuki inceleme.

      Bu makale son olarak 13 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir. İçerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.


      I. Giriş — 6537 Sayılı Kanun Reformu ve Mirasta Tarımsal Bölünme Yasağı

      Türkiye'de büyük tarımsal işletmelerin, bağ-bahçe ve zeytinliklerin ya da ticari tarım şirketlerine ait aile arazilerinin nesiller geçtikçe miras paylaşımlarıyla küçülüp ekonomik verimliliğini yitirmesi, tarım hukukunda köklü bir müdahaleyi beraberinde getirmiştir. 15 Mayıs 2014 tarihinde yürürlüğe giren 6537 sayılı Kanun ile 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun tarımsal işletmelerin özgülenmesine ilişkin 659–668. maddeleri yürürlükten kaldırılmış; bunun yerine 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu içine emredici nitelikte kapsamlı bir miras intikal sistemi yerleştirilmiştir.

      Klasik miras hukuku sisteminde mirasçılar tereke mallarını eşit veya payları oranında tapuda hisselendirerek paylı mülkiyete dönüştürebilir veya ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) isteyebilirler. Oysa 5403 sayılı Kanun kapsamındaki tarım arazilerinde bu serbesti kamu düzeni gereği sınırlandırılmıştır. Tapu müdürlükleri belirli eşiklerin altındaki tarla, bahçe ve bağlarda mirasçıların tek tek hisseli tapu almasına izin vermez; mirasçıları ya bir bütün halinde anlaşmaya ya da mahkeme yoluyla tek bir ehliyetli mirasçıya devretmeye zorlar.

      Temel Hukuki Çerçeve: 15.05.2014 tarihinden sonra vefat eden mirasbırakanların terekesindeki tarım arazileri, 5403 SK m. 8 ve m. 8/A uyarınca asgari tarımsal arazi büyüklüğünün ve ilçe bazlı yeter gelirli arazi büyüklüğünün altına bölünemez. Mirasçılar 1 yıl içinde devir konusunda anlaşamazlarsa arazi, piyasa rayici üzerinden değil tarımsal gelir değeri üzerinden en yüksek puanı alan ehliyetli mirasçıya mahkemece özgülenir.

      II. Asgari Tarımsal Arazi Büyüklüğü ile Yeter Gelirli Arazi Büyüklüğü Ayrımı

      5403 sayılı Kanun uygulamada sıklıkla birbirine karıştırılan iki farklı yüzölçümü eşiği öngörmüştür. Bunların doğru ayrılması hem tapu intikallerinde hem de açılacak davalarda temel belirleyicidir: Bu konuda ayrıntılı bilgi için Tenkis Davası: Miras Payı İhlali ve Haklar başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.

      5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu m. 8/2 ve m. 8/A:
      "Asgari tarımsal arazi büyüklüğü; mutlak tarım arazileri, marjinal tarım arazileri ve özel ürün arazilerinde 2 hektar, dikili tarım arazilerinde 0,5 hektar, örtü altı tarımı yapılan arazilerde 0,3 hektardan küçük belirlenemez... Yeter gelirli tarımsal arazi büyüklükleri ise bu Kanuna ekli Ek-1 listede il ve ilçelere göre belirlenmiştir."
      Ölçüt / Arazi Türü Asgari Tarımsal Arazi Büyüklüğü (m. 8) Yeter Gelirli Arazi Büyüklüğü (m. 8/A & Ek-1)
      Mutlak, Marjinal ve Özel Ürün Arazileri 2 Hektar (20 dekar / 20.000 m²) İl/ilçeye göre sulu arazide ~50–90 dekar; kuru arazide ~110–195 dekar arası değişir.
      Dikili Tarım Arazileri (Zeytinlik, Bağ, Meyvelik) 0,5 Hektar (5 dekar / 5.000 m²) Ek-1 listede çoğunlukla 10 dekar (1 hektar) olarak belirlenmiştir.
      Örtü Altı Tarım Arazileri (Sera) 0,3 Hektar (3 dekar / 3.000 m²) Ek-1 listede çoğunlukla 3 dekar (0,3 hektar) olarak belirlenmiştir.
      Hukuki Sonuç Hiçbir şekilde ifraz edilemez, bölünemez, bu sınırın altında hisselendirilemez. Miras paylaşımında aile içi bölünme sınırıdır; her bir yeter gelirli pay bölünebilirse birden fazla mirasçıya paylaştırılabilir, bölünemiyorsa tek bütün olarak devredilir.

      Eğer mirasbırakanın aynı ilçe sınırları içinde veya ekonomik bütünlük arz eden komşu ilçelerde birden fazla tarım parseli varsa, tek tek parseller değil mirasbırakana ait tüm tarımsal arazilerin toplam ekonomik bütünlüğü (5403 SK m. 8/A-2) dikkate alınır. Ayrıca imar planı içinde kalan ve tarımsal niteliği sona ermiş arsalar 5403 SK kapsamı dışında kalıp genel gayrimenkul hukuku kurallarına göre paylaşılır.


      III. Mirasçıların 1 Yıllık Anlaşma Süresi ve Dört Alternatif Devir Modeli (5403 SK m. 8/B-C)

      Tarım arazilerinde mülkiyetin elbirliği halinde miras ortaklığına geçmesinin ardından 5403 SK m. 8/B ve m. 8/C uyarınca mirasçılara, ölüm tarihinden itibaren 1 yıl içinde kendi aralarında anlaşarak mülkiyeti devretmeleri için dört yasal seçenek tanınmıştır: Bu konuda ayrıntılı bilgi için Mirasbırakanın Banka Kiralık Kasasının Açılması, Tereke Tespiti ve Miras Sebebiyle İstihkak Davası (TMK m. 637) başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.

      1. Tek Bir Mirasçıya veya Yeter Gelirli Büyüklüğü Sağlayan Mirasçılara Devir: Tüm mirasçılar tapuda anlaşarak taşınmazları tek bir mirasçıya devredebilir veya yeter gelirli tarımsal büyüklükleri sağlayacak sayıda parçaya bölerek birden fazla mirasçıya mülkiyet aktarabilirler.
      2. Aile Malları Ortaklığı veya Kazanç Paylı Aile Malları Ortaklığı Kurulması (TMK m. 373 vd.): Mirasçılar noterde düzenleyecekleri sözleşme ile arazilerin mülkiyetini parçalamadan ortak işletme rejimi tesis edebilirler.
      3. Anonim veya Limited Şirket Kurulması (5403 SK m. 8/C-1-c): Özellikle çok büyük ölçekli tarımsal işletmelerde sıkça tercih edilen yöntemdir. Tüm mirasçılar miras payları oranında ortağı olacakları bir anonim veya limited şirket kurarak tarımsal arazileri şirkete ayni sermaye olarak koyabilirler. Böylece arazi bütünlüğü korunurken her mirasçı şirket hissesi oranında gelir ve değer sahibi olur.
      4. Üçüncü Kişilere Satış: Tüm mirasçıların rızasıyla tarım arazilerinin üçüncü bir kişiye satılarak bedelin paylaşılmasıdır.

      IV. 1 Yıl İçinde Anlaşma Sağlanamaması, Bakanlığın 3 Aylık İhtarı ve Özgüleme Davası

      Mirasın açılmasından itibaren 1 yıllık sürede mirasçılar yukarıdaki dört modelden birini tapuda tescil ettiremezlerse 5403 SK m. 8/Ç mekanizması devreye girer:

      • Tarım İl/İlçe Müdürlüğünün 3 Aylık İhtarı: Tarım ve Orman Bakanlığı (il/ilçe tarım müdürlükleri) tapu kayıtları üzerinden intikali tamamlanmamış tarım arazilerini tespit ederek mirasçılara 3 aylık süre içinde anlaşma sağlayıp devri tamamlamaları için yazılı ihtarda bulunur.
      • Mirasçıların veya Bakanlığın Dava Hakkı: Bu 3 aylık sürede de anlaşma sağlanamazsa, mirasçılardan her biri veya Bakanlık resen yetkili Sulh Hukuk Mahkemesine başvurarak mülkiyetin ehliyetli mirasçıya devrini (özgülenmesini) isteyebilir. Uygulamada mirasçılar Bakanlık ihtarını beklemeden de 1 yıllık süre dolduğunda doğrudan Sulh Hukuk Mahkemesinde 5403 SK m. 8/C-2 davası açabilmektedir.

      Mahkeme yargılama sırasında öncelikle aile içinde anlaşmaya varılıp varılamayacağını sorar, ardından istekli mirasçılar arasından ehliyetli mirasçıyı tespit eder. İstekli mirasçı yoksa veya ehliyetli mirasçı bulunmasına rağmen diğer mirasçıların pay bedellerini ödemeye gücü yetmezse, hakim mülkiyetin en yüksek teklifi veren mirasçıya, o da olmazsa açık artırmayla satış suretiyle üçüncü kişiye devrine karar verir (5403 SK m. 8/C-2-c ve 8/F).


      V. Ehliyetli Mirasçının Belirlenmesi ve 50 Puanlı Yönetmelik Kriterleri

      Birden fazla mirasçının tarım arazisini tek başına devralmak istemesi halinde hakimin kimi seçeceği keyfi değildir. Tarımsal Arazilerin Mülkiyetinin Devrine İlişkin Yönetmelik'in 10. maddesi uyarınca 50 ve üzeri puan alan mirasçılar ehliyetli mirasçı sayılır ve en yüksek puana sahip mirasçıya öncelik verilir. Yönetmeliğe göre dikkate alınan puanlama kriterleri şunlardır:

      • Geçimini yalnızca tarımsal faaliyetten sağlaması (ek veya memur/esnaf geliri olmaması — yüksek puan kriteri),
      • Tarıma elverişli teknik alet, traktör ve makine ekipmanına sahip olması,
      • Arazinin bulunduğu ilçe veya komşu ilçelerde fiilen ikamet etmesi,
      • Tarım ve Orman Bakanlığı'nın Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) veya ilgili meslek odasına kayıtlı olması,
      • Ziraat mühendisliği, teknikerliği veya tarım alanında resmi eğitim/sertifika belgesine sahip bulunması,
      • Halihazırda mirasbırakan ile birlikte söz konusu araziyi fiilen işletiyor ve sürdürüyor olması.

      Eğer birden fazla mirasçı aynı puanı alırsa veya ehliyetli mirasçı kriterini birlikte sağlıyorsa, eşler ve altsoy arasındaki ailevi ve ekonomik denge hakim tarafından gözetilerek ailenin geçimine en çok katkı sağlayacak istekli seçilir. Kişisel gelir ve yeterliliği yüksek olmayan ama araziyi işleten mirasçının finansmanı için devlet destekli tarımsal kredi imkanı (5403 SK m. 8/E) öngörülmüştür.


      VI. Rayiç Değer Yerine Tarımsal Gelir Değeri (5403 SK m. 8/D), Ödeme ve 20 Yıllık Değer Artışı

      Bu davaların ekonomik kalbini oluşturan en kritik düzenleme 5403 SK m. 8/D hükmüdür. Diğer tüm miras davalarında taşınmazın serbest piyasa alım-satım rayici esas alınırken, tarım arazisinin ehliyetli mirasçıya özgülenmesinde "tarımsal gelir değeri" esas alınır! Bu yöntemde bilirkişiler arazinin bulunduğu bölgedeki münavebe ürün desenini, yıllık net zirai geliri ve kapitalizasyon faiz oranını dikkate alarak gelir kapitalizasyonu yöntemiyle bir bedel hesaplar. Çoğu zaman bu bedel, özellikle büyükşehirlere veya sahil/turizm bölgelerine yakın tarlalarda serbest piyasa arsa rayicinin altında kalabilir.

      Öte yandan kanun koyucu, ehliyetli mirasçının araziyi ucuza devralıp kısa süre sonra imar değişikliğiyle arsaya dönüştürerek yüksek kârla satmasını engellemek için 5403 SK m. 8/G (Değer Artışı) korumasını getirmiştir: Mülkiyeti tarımsal gelir değeri üzerinden devralan mirasçı, 20 yıl içinde araziyi tarım dışı amaçla (konut, sanayi, ticaret imarı alarak veya satarak) kullanırsa, diğer mirasçılar yeniden hesaplanacak tarım dışı rayiç değer ile kendilerine ödenmiş eski pay bedeli arasındaki farkı (değer artış payını) dava yoluyla isteyebilirler! Bu nedenle tapu kütüğünün beyanlar hanesine 20 yıllık şerh işlenir.

      Önemli Mevzuat Güncellemesi (Sınırdaş Önalım Hakkı): Eski uygulamada tarımsal arazilerin üçüncü kişilere satışında sınırdaş tarımsal arazi maliklerine tanınan önalım (şufa) hakkı (5403 SK m. 8/İ), 04.11.2020 tarihli ve 7255 sayılı Kanun m. 28 ile yürürlükten kaldırılmıştır. Ancak aynı parseldeki paydaşlar için TMK m. 732 kapsamındaki yasal önalım hakkı ile aile içi paylaşımlarda 5403 SK m. 8/G kapsamındaki 20 yıllık değer artış hakkı yürürlüktedir.

      VII. Ölüm Tarihine Göre Kanun Uygulaması (15.05.2014 Sınırı) ve 5403 SK m. 8/H İstisnaları

      Tarımsal miras davalarında ilk bakılması gereken teknik husus mirasbırakanın ölüm tarihidir. 4722 sayılı Türk Medeni Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun m. 17 uyarınca mirasın geçişi ve paylaşımı ölüm tarihindeki kanuna tabidir:

      • 15.05.2014 Öncesi Ölümler: 6537 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 15 Mayıs 2014'ten önce ölen mirasbırakanların terekelerinde 5403 SK m. 8/A–8/K hükümleri uygulanmaz; Yargıtay kararlarına göre bu terekelerde eski mevzuat (ancak 5403 SK'nın ilk halindeki 2007 yılı asgari parsel bölünmezlik sınırları saklı kalmak üzere) kapsamında paylaşım veya ortaklığın giderilmesi istenebilir.
      • 15.05.2014 Sonrası Ölümler: Bu tarihten sonraki tüm ölümlerde 5403 SK m. 8/A–8/K rejimine uyulması emredicidir.

      Ayrıca 5403 SK m. 8/H kapsamında önemli bir vergi hukuku avantajı da mevcuttur: Yeter gelirli tarımsal arazilerin mülkiyetinin 1 yıllık anlaşma süresi içinde veya mahkeme kararıyla ehliyetli mirasçıya devredilmesi halinde bu devir işlemleri tapu harcından ve damga vergisinden müstesnadır; mirasçıların anlaşmayla yapacakları devirler ayrıca veraset ve intikal vergisi muafiyetiyle desteklenmiştir. Ancak 1 yıllık süre geçirildikten sonra yapılan ihtiyari devirler tapu harcı istisnasını riske sokabilmektedir.


      VIII. Yargıtay 14. ve 7. Hukuk Dairelerinin Yerleşik İçtihat İlkeleri

      Tarımsal arazilerin miras intikali, TMK m. 644 talepleri ve ehliyetli mirasçıya özgüleme davalarında Yargıtay 14. ve 7. Hukuk Dairelerinin yerleşik kararları şu ilkeleri ortaya koymuştur:

      Yargıtay 14. / 7. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (TMK m. 644 Paylı Mülkiyete Dönüşüm Yasağı):
      "15.05.2014 tarihinden sonra vefat eden mirasbırakana ait tarım arazilerinin büyüklüğü yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüğünün altında kalıyor veya mirasçı sayısına bölündüğünde her mirasçıya düşen hisse yeter gelirli büyüklüğü sağlamıyorsa, mirasçılardan birinin TMK m. 644 uyarınca elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi davası açması halinde 5403 SK m. 8/A vd. emredici hükümleri gereğince davanın reddi gerekir."
      Yargıtay 14. / 7. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Ölüm Tarihine Göre Uygulanacak Hukuk ve Tarım İl Müdürlüğü Görüşü):
      "5403 sayılı Kanuna 6537 sayılı Kanun ile eklenen miras paylaşım kuralları yalnızca 15.05.2014 tarihinden sonra gerçekleşen ölümlerde uygulanır. Yargılama sırasında mahkemece ilgili İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden dava konusu parselin vasıf ve sınıfı (mutlak, dikili, örtü altı) ile yeter gelirli büyüklük eşiği resmi yazıyla sorulmalı, ayrıca tüm tarım parselleri ekonomik bütünlük açısından birlikte değerlendirilmelidir."
      Yargıtay 14. / 7. Hukuk Dairesi, Yerleşik İçtihat İlkesi (Tarımsal Gelir Değerinin Saptanması ve Ödeme Süresi):
      "Ehliyetli mirasçıya devir kararı verilirken taşınmazın serbest piyasa arsa değeri değil, zirai bilirkişiler tarafından ürün verimliliği ve kapitalizasyon faiziyle saptanacak tarımsal gelir değeri esas alınmalıdır. Hakim, devralan mirasçıya diğer mirasçıların pay bedellerini mahkeme veznesine depo etmesi için uygun ve makul süre vermeli; bedel yatırılmadan tescil kararı kurmamalıdır."

      IX. Pratik Uygulama: 5403 SK m. 8/C Ehliyetli Mirasçıya Mülkiyetin Devri Davası Dilekçesi

      1 yıllık anlaşma süresinin sonuçsuz kalması üzerine fiilen tarım yapan mirasçının tarımsal gelir değeri üzerinden arazilerin adına tescili için Sulh Hukuk Mahkemesine sunacağı dava dilekçesi taslağı aşağıdadır:

      DAVA DİLEKÇESİ TASLAĞI — BİLGİLENDİRME VE İNCELEME AMAÇLIDIR

      [TAŞINMAZLARIN / MURİSİN YERLEŞİM YERİ] NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİ'NE
      (5403 sayılı Kanun m. 8/C-2 Uyarınca Ehliyetli Mirasçı Sıfatıyla Tarım Arazisinin Devri Taleplidir)


      DAVACI: [Ehliyetli Mirasçının Adı Soyadı, TCKN, Adresi]
      VEKİLİ: Av. [Adı Soyadı, Baro Sicil No, Adresi]
      DAVALILAR: [Diğer Tüm Yasal Mirasçıların Adı Soyadı, TCKN, Adresleri]
      DAVA KONUSU: Muris [Adı Soyadı]'ndan intikal eden [İl/İlçe/Ada/Parsel] sayılı tarım arazilerinin 5403 SK m. 8/C-2 ve m. 8/D uyarınca tarımsal gelir değeri üzerinden ehliyetli mirasçı olan davacı adına TESCİLİ talebidir.

      AÇIKLAMALAR :

      1. Miras ve 1 Yıllık Anlaşma Süresinin Dolması: Tarafların müşterek murisi [Adı Soyadı] 15.05.2014 tarihinden sonra, ../../2025 tarihinde vefat etmiştir (Ek-1: Veraset İlamı). Terekeye dahil tarım arazilerinin devri konusunda mirasçılar arasında 5403 SK m. 8/B-C uyarınca öngörülen 1 yıllık yasal süre içinde bir anlaşma sağlanamamış, tapu müdürlüğünde de bölünme yasağı sebebiyle paylı intikal yapılamamıştır.

      2. Davacının Ehliyetli Mirasçı Kriterlerini Karşılaması: Davacı müvekkil murisin sağlığından beri söz konusu tarım arazilerini fiilen işlemekte olup başka hiçbir mesleği ve geliri bulunmamaktadır. Ekte sunulan ÇKS kayıtları, Ziraat Odası belgesi, traktör ruhsatları ve ikametgah kaydı (Ek-2) uyarınca Tarımsal Arazilerin Mülkiyetinin Devrine İlişkin Yönetmelik m. 10 kapsamında 50 puan barajının çok üzerinde kalarak en yüksek puanlı ehliyetli mirasçı konumundadır.

      3. Tarımsal Gelir Değerinin Saptanması ve Ödeme Taahhüdü: 5403 SK m. 8/D gereğince zirai bilirkişi incelemesiyle tarımsal gelir değeri tespit edilerek diğer mirasçıların pay bedellerinin tarafımızca mahkeme veznesine depo edilmek suretiyle taşınmaz mülkiyetinin davacı adına tescili gerekmektedir.


      SONUÇ VE İSTEM :

      Yukarıda arz edilen nedenlerle; dava konusu tarım arazilerinin 5403 sayılı Kanun m. 8/D uyarınca tarımsal gelir değerinin tespitine, tespit edilen bedel üzerinden diğer mirasçılara düşen pay bedelleri mahkemece belirlenecek sürede depo edildiğinde taşınmazların mülkiyetinin ehliyetli mirasçı sıfatıyla davacı adına tapuya tesciline karar verilmesini arz ve talep ederiz.


      Davacı Vekili
      Av. [Adı Soyadı]
      İmza


      X. Tarımsal Tereke Mirasçıları İçin Adım Adım Hukuki Kontrol Listesi

      Tarım arazisi barındıran bir terekede mirasçıların hak kaybı yaşamaması için izlemesi gereken kontrol adımları şunlardır:

      1. Ölüm Tarihinin Kontrolü: Murisin 15.05.2014'ten önce mi sonra mı öldüğü belirlenerek 5403 SK mirasa ilişkin hükümlerin uygulanıp uygulanmayacağı saptanır.
      2. Parsel Sınıfı ve Ek-1 Yeter Gelirli Büyüklük Tespiti: Tapu kayıtları ve Tarım İl/İlçe Müdürlüğü yazılarıyla parsellerin mutlak, dikili veya örtü altı sınıfı ile imar durumu doğrulanır.
      3. 1 Yıllık Süre İçinde Anlaşma veya Şirketleşme: Harç muafiyetinden (5403 SK m. 8/H) yararlanmak için 1 yıllık sürede devir ya da tüm mirasçıların ortak olacağı şirket modeli değerlendirilir.
      4. Ehliyet Puanı Belgelerinin Toplanması: Devralmak isteyen mirasçı varsa ÇKS, Ziraat Odası, makine ruhsatı, tarım eğitimi ve ikametgah belgelerini eksiksiz hazırlar.
      5. 20 Yıllık Şerh ve Değer Artışı Takibi: Devralmayan mirasçılar, tapuya 5403 SK m. 8/G uyarınca 20 yıllık tarım dışı kullanım şerhinin işlenip işlenmediğini denetler.

      XI. Sonuç

      5403 sayılı Kanun ile getirilen tarımsal miras rejimi, mülkiyetin bölünmesini önlerken mirasçıları kısa süreli anlaşmaya veya tek elden üretime yönlendiren özgün bir kamu düzeni sistemidir:

      1. Bölünme ve Hisseli Tapu Yasağı Kesindir: Asgari tarımsal arazi büyüklüğü ve yeter gelirli sınırların altına inen tarım arazilerinde tapuda paylı mülkiyete geçilemez ve TMK m. 644 davası açılamaz.
      2. Ehliyetli Mirasçı Kriteri Belirleyicidir: 1 yıl içinde anlaşma sağlanamazsa fiilen çiftçilik yapan ve Yönetmelik puanlamasında öne çıkan mirasçı tarımsal gelir değeri üzerinden araziyi devralır.
      3. Şirket Kurulumu ve 20 Yıllık Güvence Denge Sağlar: Aile çiftliklerinde tüm mirasçıların ortak olduğu şirket kurulumu bütünlüğü korurken, 5403 SK m. 8/G şerhi diğer mirasçıları olası arsa rantı kaybından korur.

      Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Somut hukuki sorunlarda uzman bir avukata danışılması tavsiye edilir. Makalede yer alan bilgiler, yayın tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmakta olup, mevzuat değişiklikleri nedeniyle güncelliğini yitirebilir.



      İlgili Makaleler

      SIKÇA SORULAN SORULAR

      Uygulamada Kritik Sorular ve Yanıtları

      Hayır, her durumda alamaz. 5403 SK m. 8/A ve Ek-1 cetvel uyarınca parsel veya toplam arazi büyüklüğü her bir mirasçıya yeter gelirli büyüklüğü düşürecek kadar büyük değilse tapu müdürlüğü paylı mülkiyetle bölünmüş hisse tescili yapmaz; arazi tek bütün olarak devredilmek zorundadır.

      5403 SK m. 8 uyarınca asgari tarımsal arazi büyüklüğü mutlak, marjinal ve özel ürün tarım arazilerinde 20 dekar (2 hektar), dikili tarım arazilerinde 5 dekar (0,5 hektar) ve örtü altı tarım arazilerinde 3 dekardır (0,3 hektar). Yeter gelirli arazi büyüklükleri ise il ve ilçelere göre Ek-1 listede daha yüksek belirlenmiştir.

      Tarımsal Arazilerin Mülkiyetinin Devrine İlişkin Yönetmelik m. 10 uyarınca geçimini tarımdan sağlama, başka geliri olmama, ÇKS kaydı, tarımsal ekipmana sahiplik, ikamet ve tarım eğitimi gibi ölçütlerden 50 ve üzeri puan alan mirasçı ehliyetli mirasçı sayılır; birden çok istekli varsa en yüksek puanlı mirasçı tercih edilir.

      Hayır. 5403 SK m. 8/D uyarınca diğer mirasçıların pay bedelleri serbest piyasa arsa rayicinden değil, zirai bilirkişiler tarafından ürün geliri ve kapitalizasyon faiz oranıyla hesaplanan tarımsal gelir değeri üzerinden ödenir.

      5403 SK m. 8/G uyarınca devralan mirasçı 20 yıl içinde araziyi tarım dışı kullanıma açar veya bu nitelikle satarsa, diğer mirasçılar yeni tarım dışı değer ile kendilerine ödenmiş eski bedel arasındaki değer artış farkını dava ederek tahsil edebilirler.

      Evet. 5403 SK m. 8/C-1-c uyarınca tüm mirasçılar 1 yıllık anlaşma süresi içinde miras payları oranında ortağı olacakları bir anonim veya limited şirket kurarak tarım arazilerini şirkete ayni sermaye olarak koyabilirler.

      Yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüğünün altında bölünme doğuracaksa klasik aynen taksim yapılamaz; ayrıca 5403 SK m. 8/C davası açılarak önce ehliyetli mirasçıya özgüleme yolu tüketilmelidir. İstekli ve ödeme gücü olan mirasçı çıkmazsa satış yoluyla ortaklık giderilir.

      Bu makale yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Her somut olay kendine özgü koşullar içerdiğinden, bireysel hukuki değerlendirme için mutlaka bir avukata başvurulması tavsiye edilir.

      Av. Oğuzhan Çıngı
      Gayrimenkul ve kira hukuku, iş hukuku, miras, borçlar, icra-iflas, tüketici ve ceza hukuku uyuşmazlıklarında dava takibi ve önleyici danışmanlık yürütmektedir.
      1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve TBB meslek kuralları çerçevesinde genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmış ve Işıkoğlu Partners Hukuk Bürosu tarafından incelenmiştir.
      İletişim
      Merkez Ofis
      Dragos Center Cevizli Mah. Bağdat Cad.
      Dragos Center No 15
      iletisim@isikoglupartners.com
      +90 531 869 3827

      Hukuki Danışmanlık için Randevu Alın

      Hukuki Hesaplama Araçları

      4857 sayılı İş Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 492 sayılı Harçlar Kanunu ve güncel AAÜT/Arabuluculuk tarifeleri çerçevesinde hazırlanan interaktif hukuki hesaplama araçları.

      Ana Sayfa › Hesaplama Araçları › Hesaplama
      Hukuki Hesaplama Aracı

      Hukuk Hukuki Kontrol: Işıkoğlu Partners Güncel Mevzuat: 2026 Yürürlük Parametreleri

      Diğer Hukuki Hesaplama Araçları

      International Legal Practice in Istanbul, Türkiye

      Işıkoğlu Partners advises foreign corporations, venture-backed technology companies, digital platforms and cross-border investors across corporate formation, M&A, CMB crypto/FinTech licensing, KVKK data protection, commercial debt recovery and international arbitration.

      Direct Counsel via WhatsApp (+90 531 869 3827) Email: iletisim@isikoglupartners.com
      Multilingual Legal Counsel & Sworn Interpreter Coordination (Notary · Title Deed · Trade Registry · Courts)
      Our Istanbul team provides direct English-speaking legal representation alongside accredited sworn interpreter coordination in Russian (Русский), Arabic (العربية), German (Deutsch), Persian, French and 12 additional languages for powers of attorney, real estate closings, company formation, banking/MASAK compliance and court proceedings.

      Core International Practice Areas

      Turkish Law Guides in English (46 Publications)

      Comprehensive statutory and case-law guides prepared by our Istanbul legal team for international investors, corporations and foreign nationals.

      English Legal Desk › Practice Area
      International Legal Practice

      Istanbul, Türkiye Turkish Practice Page: Faaliyet Alanları →
      Hukuki Geçerlilik & Uyum Testleri

      Tahliye taahhütnamesi geçerliliği, KVKK ve VERBİS kayıt yükümlülüğü, e-ticaret ETBİS/İYS uyumu, işçi haklı fesih şartları, şirket ortaklık sözleşmesi ve yabancı yatırımcı uygunluk kriterlerini ilgili kanun maddelerine göre adım adım kontrol edin.

      Uyum Testi

      Hukuk Hukuki İnceleme: Işıkoğlu Partners

      Diğer Hukuki Uyum & Geçerlilik Testleri

      Hukuk & Ticaret Terimleri Sözlüğü (A–Z)

      Türk hukuku, ticari sözleşmeler, icra-iflas, gayrimenkul, miras, iş hukuku, girişim sermayesi ve teknoloji hukukunda en sık karşılaşılan kavramların kanun dayanaklı tanımları ve uygulama rehberleri.

      Ana Sayfa › Hukuk Sözlüğü › Hukuk Terimi
      Hukuk Terimi
      Hukuk Kanuni Dayanak: - İnceleyen: Işıkoğlu Partners
      KISA HUKUKİ TANIM ÖZETİ

      Aynı Alandaki Diğer Hukuk Terimleri

      Yüksek Mahkeme & Kurul Emsal Karar İncelemeleri

      Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulları, Hukuk ve Ceza Daireleri, Danıştay, Anayasa Mahkemesi, Kişisel Verileri Koruma Kurulu ve Rekabet Kurulunun iş dünyasını ve bireyleri doğrudan ilgilendiren yerleşik içtihat ilkeleri.

      Emsal Karar İncelemesi
      Hukuk Merci: Yüksek Mahkeme Künye: İçtihat Analiz: Işıkoğlu Partners
      YERLEŞİK HUKUKİ İLKE ÖZETİ

      ISTANBUL · TÜRKİYE
      International Legal Practice

      WhatsApp (+90 531 869 3827) iletisim@isikoglupartners.com

      Legal Guide

      WhatsApp'tan Sorun